Հայերեն   English   Русский  

​Նորից “Գարդասիլի” մասին.Ռուդոլֆ Հակոբյան


  
դիտումներ: 3434

Հիվանդի նկատմամբ ԲԺՇԿԻ առաջին նպատակը պետք է լինի “մի վնասիր”:

Դեղանյութերից յուրաքանչյուրն իր ստեղծման ընթացքում ենթարկվում է նախակլինիկական (screening-մաղում, ջոկում) և կլինիկական փորձարկումների: Այդ փուլերի առաջնային նպատակը դեղանյութի անվտանգության ստուգումն է՝ նախ փորձակենդանիների, այնուհետև առողջ կամավորների նկատմամբ: Այդ փուլերում ստուգվում են նաև դեղանյութի արդյունավետությունը, որոշվում են դեղաձևերը, դեղաչափերը…:

Կլինիկական փորձարկումը հիմնական՝ անվտանգության ստուգումից բացի ստուգվում է նաև արդյունավետությունը տվյալ հիվանդությամբ տառապողների (150-300), այնուհետև տարբեր կլիմայական զոնաներում բազմահազար հիվանդների վրա: Այս փուլերն անցնելուց հետո, երբ պարզվում է, որ դեղն իր որևէ հատկանիշով գերազանցում է տվյալ պահին դեղերի շուկայում գտնվող ամենալավ դեղի ցուցանիշերին, նոր միայն ուղարկվում է վաճառքի: Կլինիկական փորձարկման 4-րդ փուլում դեղի անվտանգության մասին տվյալները ստուգվում են օգտագործման, ժամանակի ընթացքում, ինչի համար բոլոր երկրների առողջապահության կազմակերպությունները իրենց դիտարկումները ուղարկում են ՀԱԿ: Խիստ վտանգավոր երևույթներ նկատելիս դեղն անմիջապես հանվում է շուկայից, իսկ ոչ շատ վտանգավոր հատկանիշերի դեպքում դեղի ներդիր թերթիկների օգնությամբ տեղյակ է պահվում բժշկին (և հիվանդին), ով կարող է լրացուցիչ եղանակներով մեղմել այդ երկրորդական երևույթները: Ահա թե ինչ կարևորություն է հատկացվում դեղի անվտանգությանը:

Պատվաստանյութը (լատ. vaccina) դեղից տարբերվում է նրանով, որ նախատեսված է ոչ թե մարդու (կամ կենդանու) հիվանդության բուժման, այլ կանխարգելման նպատակով: Դա իմունակենսաբանական պատրաստուկ է, նախատեսված վարակիչ հիվանդությունների նկատմամբ օրգանիզմի հարմարվողականության (иммунитет) ուժեղացման համար և պատրաստում են թուլացած կամ սպանված մամրէներից, դրանց կենսագործունեության արգասիքներից կամ դրանց անտիգեններից: Գոյություն չունի բացարձակ անվտանգ պատվաստանյութ, սակայն դրանց կիրառումը գլոբալ մասշտաբով խիստ նկատելիորեն կրճատում է մահվան դեպքերը: Պատվաստման հետևանքով առաջացած դժբախտ դեպքերի թիվը շատ քիչ է և դրանց մեծ մասը կապված է օրգանիզմի յուրահատկություններից: Հատկապես երեխաներին չպատվաստելը կապված է մեծ ռիսկի հետ: Ներկայում օգտագործում են հիմնականում անկենդան պատվաստանյութեր և ծայրահեղ դեպքում մարդը կարող է հիվանդանալ, սակայն հիվանդություն կընթանա անհամեմատ թեթև:

Այսպիսով՝ պատվաստումը բժշկության մեջ գիտականորեն հիմնավորված, արդարացված, արդյունավետ և գործնականում ապացուցված կարևորագույն նվաճումներից է: Այս գրառությամբ ուզում եմ տեղեկացնել մեր հասարակության այս հարցերից անտեղյակ մասին, որ պատվաստումը բուժական կարևորագույն գործառույթներից է:

Սակայն, գարդասիլի դեպքում նշված սահմանումից առայժմ պետք է հեռացնել՝ արդարացված, արդյունավետ, ապացուցված բառերը: Մենք այսօրվա գարդասիլի պատվաստումների արդյունավետության մասին կիմանանք միայն պատվաստումից մոտ 30 տարի անց: Հաշվի առեք, որ այդ պատվաստանյութը բժշկության մեջ կիրառվելու իրավունք է ստացել 2006 թ-ին (ընդամենը 12 տարի), սակայն 40-50 տարեկանից հետո նախաքաղցկեղային վիճակում գտնվող կանանց 40% -ի մոտ է այն վերածվում քաղցկեղի: Քանի որ այդ վիրուսով վարակվելուց հետո պատվաստումը չի օգնում, ընտրել են 13-15 տարեկան աղջնակների, քանի դեռ սեռական հարաբերություններ չեն ունեցել: Հետևաբար գարդասիլի մասին հավաստի տվյալներ կստանանք լավագույնը 2036 թ-ին միայն: Ամենավտանգավոր հատկությունների թվում են գարդասիլի անարդյունավետությունը և ազդեցությունը ծնելիության վրա, ինչի մասին եղած գրականության կամ հղումներում ոչ մի տվյալ չկա, իսկ երկրորդական երևույթների մասին՝ ինչքան ասեք:

Ծանոթացեք ճապոնացի մասնագետների (Kinoshita T1, Abe RT, Hineno A, …) հեղինակած, «Ճապոնացի դեռահաս աղջիկների սիմպատիկ նյարդի պերիֆերիկ դիսֆունկցիա՝ մարդու պապիլոմավիրուսի դեմ պատվաստանյութով իմունավորումից հետո» կամ British Medical Journal (09.06, 2007. 1182-1183: GlaxoSmithKline, “գարդասիլ“) ամսագրի հոդվածներին: Փաստորեն մեր աղջնակները փորձակենդանիների դերում են:

Գոյություն ունեցող պապիլոմա վիրուսի ողջ տեսականու միայն մոտ 20% -ն են վտանգավոր, HPV 16-ը և HPV 18-ը, ինչպես նաև HPV 31 և HPV 33-ը, այդ դեպքում մյուս աղջնակներին ինչու ենք ենթարկում վտանգի, երբ վստահ չենք , որ դա գոնե այս մասի համար օգտակար կլինի:

Ռուսաստանի որոշ կլինիկաներում փորձարկումները ցույց են տվել, որ “Արմենիկումի” քսուքը դրական ազդեցություն է թողնում արգանդի վզիկի նախաքաղցկեղային ախտանիշերի դեպքում, կանխելով քաղցկեղի առաջացումը: Ինչու՞ ՀՀ ԱՆ-ը այս ուղղությամբ հայրենական հետազոտությունները չի ակտիվացնում: “Դուխ” չունե՞նք, թե՞ ֆինանսներ: Ինչու դրսից ուղղորդված ֆինանսներով մեր աղջնակներին վերածենք փորձակենդանիների, ինչը կարող է ծանր հետևանքներ ունենալ մեր Ազգի համար: Մենք քնած ենք ուղտի ականջում, չգիտակցելով, որ նստած ենք մեծ պոտենցիալ հնարավորություններով օժտված ՄՊՎ-ի բուժամիջոցի վրա և ձեռքներս պարզած դրսի գրանտներին ե՞նք սպասում:

Այնուամենայնիվ բազմադարյան պետականություն չունենալը իր հետքը (չեմ ուզում ասել ստրկամտության) թողել է ազգի վրա:
“Բա էս 20 տարի ինչու՞ չենք անցկացնում համապատասխան փորձարկումներ” (Փաշինյան, 2017 թ.) հարցին Անի Գասպարյանը արձագանքում է՝ “Միգուցե սպասում են Ձեզ, պարո՛ն Փաշինյան։ Միգուցե հենց Դո՞ւք սկսեք Արմենիկումի հաղթարշավը․․․” (“Անկախ” թերթ, Ankakh.com, 19.ապրիլ, 2019 թ.): Հուսանք! Տես իմ ՖԲ հոդվածը:





Մեկնաբանել
Copyright © 2014 — ankakh.com. All Rights Reserved. Նյութերը մասնակի կամ ամբողջությամբ մեջբերելիս ակտիվ` հիպերլինքով հղումը Ankakh.com-ին պարտադիր է: