Հայերեն   English   Русский  

​Ազգային ժողովում տղամարդիկ են նստած, բայց կանայք են այս երկրի շարժիչ ուժը. Նունե Աղբալյան


  
դիտումներ: 4282

Կանանց միամսյակին ընդառաջ «Անկախը» զրուցել է նկարչուհի, Երևանի գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր, ՀՀ նկարիչների միության անդամ Նունե Աղբալյանի հետ: Նա առաջիններից մեկն էր, ով Հայաստանում սկսեց զբաղվել բատիկ արվեստով:

Տիկին Նունեն մասնակցել է 90-ից ավելի ցուցահանդեսների Հայաստանում, Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում, Գերմանիայում, Ավստրիայում, Շվեդիայում, Ֆրանսիայում: Նրա աշխատանքները ներկայացված են աշխարհի տարբեր երկրների թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում:

- Տիկին Աղբալյան, Դուք առաջիններից էիք, որ Հայաստանում բատիկ արվեստով սկսեցիք զբաղվել: Ինչպե՞ս հետաքրքրություն առաջացավ արվեստի այս ճյուղի նկատմամբ:

- Սա իմ մասնագիտությունն է, ես ավարտել եմ Մոսկվայի Տեքստիլ ինստիտուտի գործվածքի ձևավորման բաժինը: Այսինքն` իմ մասնագիտությունը գործվածքն է: Ես ավարտեցի, եկա Հայաստան ու սկսեցի աշխատել գործարանում որպես արտադրության նկարիչ: Նկարում էի կտորների վրա, և իմ նկարածը տպվում ու արտադրանքի էր վերածվում:

Ճիշտ է, աշխատում էի գործարանում, բայց քանի որ նկարիչ էի, ուզում էի ընդունվել Նկարիչների միություն: Սկսեցի կլասիկ բատիկի տարբերակով նկարել: Հայաստանում դա ընդունված չէր: Նկարներս ցուցահանդեսներին չէին ներկայացվում: Նկարիչների միության նախագահը նույնիսկ մի անգամ ասաց. «էս ի՞նչ տրյապկաներ եք բերել, դուրս տարեք»:

Իմ գործերը չէին ընդունում, քանի որ խորթ էր իրենց համար: Բայցի այդ, խորհրդային տարիներին կիրառական արվեստը տեղ չուներ: Միայն մերձբալթյան երկրներում էին գնահատում ու հասկանում կիրառական արվեստը:

Նունե Աղբալյան

Ինձնից առաջ Հայաստանում բատիկով զբաղվող չկար, քանի որ գործվածքի ձևավորման բաժնում հայեր չէին սովորել:

Ես հայտնվեցի երկու քարի արանքում: Աշխատում էի արտադրությունում, գիտեի` արտադրությունն ինչ է, բայց ինձ ասում էին` նկարիչ է, շա՞տ է հասկանում: Իսկ նկարիչների միջավայրում էլ ասում էին` արտադրության նկարիչ է, ինքն ի՞նչ կարող է նկարել, որ դեռ ուզում է ցուցադրվել:

Կյանքը պայքար է և պիտի պայքարես, ուրիշ ելք չունես: Ես պայքարում էի. մի տեղում ցուցադրվում էի, տասը տեղից էլ մերժում էի ստանում, բայց չէի հանձնվում:

Ինստիտուտն ավարտել եմ 1982 թ., բայց 1988-ին նոր ընդունեցին Նկարիչների միություն, վեց տարի անընդմեջ փորձել եմ ընդունվել և մերժվել եմ:

- Ինչպե՞ս հասաք նրան, որ Հայաստանում սկսեն հասկանալ և ընդունել բատիկ արվեստը:

- Սկսեցի դրսում ցուցադրվել ու հաջողություն ունեցա: Այնպես ստացվեց, որ երկրաշարժից հետո այստեղ շատ գերմանացիներ կային, ծանոթություն հաստատվեց, ու իրենք ինձ առաջարկեցին Գերմանիայում ցուցահանդես բացել: Սկսեցի արտերկիր գնալ, թերթերում սկսեցին գրել, բացի այդ, Խորհրդային Միության փլուզումից հետո մարդիկ սկսեցին ազատ նայել ամեն ինչին. Նկարիչների միությունն այլևս կարծրացած վիճակում չէր: Հետո, բացի ինձանից, այլ մարդիկ էլ սկսեցին աշխատել այս ոլորտում:

Մարդիկ սկսեցին գիտակցել, որ իրենց կյանքը պետք է տարբերվի: Կլասիկ բատիկն այդպիսի միջոց էր: Հետո ժամանակը ցույց տվեց, որ կլասիկ բատիկը միայն մի ուղին է, սկսեցի աշխատել այլ տեխնիկայով, որը կոչվում է նկարչություն մետաքսի վրա:

- Կտորի վրա նկարելն ի՞նչ առանձնահատկություն ունի:

- Կտորը շարժվում է: Գործվածքը կարծես շնչավոր է, իր օրենքներն ունի, իր կյանքով է ապրում: Կտավը կտավ է, կարող ես ջնջել, եթե մի բան չհավանես, իսկ այստեղ նման հնարավորություն չկա, նկարեցիր` ուրեմն վերջ:

Նաև կարևոր է հասկանալ, թե ինչքան ներկ վերցնել` շատ վերցնեմ, շատ կտարածվի, քիչ վերցնեմ, քիչ կտարածվի:

- Մեծ մասամբ նկարում եք շարֆերի վրա, բայց ոչ միայն: Ինչո՞վ է պայմանավորված իրերի ընտրությունը:

- Ուզում եմ, որ տեսականին մեծ լինի, որ ամեն մեկը գտնի իր ուզածը: Հետո, ես նույնը անել չեմ սիրում: Աշխատանքը նույնը երբեք լինել չի կարող: Եթե կտավի վրա կարելի է նկարել նույնը, ապա մետաքսի վրա նույնը վերարտադրել չես կարող, ամեն նկար յուրահատուկ է: Տարիներ առաջ Գերմանիայում արտ դիլեր ունեի, որի հետ համագործակցում էի: 1993 թ. հերթական ցուցահանդեսը տեղի ունեցավ Գերմանիայում: Եվ մի նկարի մոտ 6 մարդ կանգնեց: Իմ արտ դիլերն ասաց, որ նույն նկարից ևս հինգը պետք է նկարեմ, ասացի, որ նույնը չեմ կարող, ընդամենը նման նկար կարող եմ վերարտադրել:

Նունե Աղբալյան

Նկարում կին էր` գլուխը թեքած նայում էր պատուհանին, որից բնանկար էր երևում` սարեր կապույտի ու ոսկեգույնի մեջ:

Նկարեցի, ստացվեցին նույն թեմայով վեց տարբեր նկարներ, բոլորում կինը, սարերը, գույները տարբեր էին: Բայց 6 անձինք էլ նկարը գնեցին` խորը համոզմունքով, որ դա հենց իրենց տեսած առաջին նկարն է: Պարզապես մարդիկ տեսնում են ընդհանուր, մասնագետը` մանրամասն:

- Ստեղծագործելու համար Ձեզ ի՞նչ տրամադրություն է հարկավոր:

- Ինձ նկարելու համար ոչ մի տրամադրություն էլ պետք չէ, ես ամեն օր պատրաստ եմ: Եթե ես մի օր արվեստանոց չգամ, ուրեմն ես այլևս չկամ կամ շատ լուրջ բան է պատահել: Արդեն 27 տարի է` օրվա երկրորդ կեսից ես այս արվեստանոցում եմ` ինչ ուզում է լինի:

- Իսկ որքանո՞վ է Ձեր ներաշխարհը դրսևորվում Ձեր գործերում:

- Կարծում եմ, որ ամեն մեկն իրեն է նկարում: Ինձ թվում է, ես բոլոր նկարների մեջ էլ կամ, կամ բնությունը կա, որը ես շատ եմ սիրում:

Ես իմ գործն անում եմ սիրով և հեշտությամբ, որովհետև փորձը ձեռք եմ բերել տարիներ շարունակ: Երբ ամեն օր մի քանի ժամ շարունակ աշխատում ես, ուզած-չուզած հմտանում ես ու կարող ես անգամ փակ աչքերով անել դա: Կարևոր է, որ ես չեմ հոգնում ամեն օր աշխատելուց:

Նաև իմ տարիների փորձով հասկացել եմ, որ ամեն երկիր ունի իր սիրած գույները: Օրինակ` Ֆրանսիայում մանուշակագույնը, ԱՄՆ-ում` վարդագույնը, Իսպանիայում` կարմիրը, մեզ մոտ վառ գույներն են սիրում, սկանդինավյան երկրներում բարդ գույներ են սիրում: Ամեն ինչ պայմանավորված է բնությամբ, մարդու մտավոր աշխարհը կապված է բնության հետ:

- Դուք նաև «live and wear» բրենդն եք թողարկում: Պահանջարկն ինչպիսի՞ն է, և հատկապես ո՞ր երկրներից են շատ հետաքրքրվում:

Նունե Աղբալյան

- Տարբեր երկրներից են հետաքրքրվում, տեղացիներն էլ շատ սիրեցին, ուղղակի գնային առումով տեղացիների համար թանկ հաճույք է: Եթե ուզում են մեկին լավ նվեր անել, համարում են, որ դա շատ լավ նվեր է, գնում են սիրով ու կրում սիրով: Դա ամենահաճելի բանն է, երբ փողոցում քայլելիս կամ հեռուստացույցով տեսնում եմ մարդկանց, որոնք իմ շարֆերն են կրում:

Բրենդի ամեն նկարի համար մի 10-12 օր աշխատում եմ: Իսկ տպագրությունը ԱՄՆ-ում է իրականացվում, որպեսզի որակյալ լինի: Տպագրության վրա գույները պահպանվում են, ամեն վրձնահարվածը տեսանելի է: Նման բարձրորակ տպագրության համար տեխնիկա Հայաստանում դեռևս չկա:

- Հիմա այս մասնագիտության նկատմամբ պահանջարկ կա՞, և ինչպիսի՞ն է երիտասարդների հետաքրքրությունը:

- Բուհում, այո, նման մասնագիտություն կա, և ուսանողներ էլ միշտ կան: Իսկ պահանջարկ, կարծում եմ, ոչ մի մասնագիտություն էլ հիմա չունի: Բայց հատկապես այս մասնագիտության դեպքում շահակիցները կարող են լինել դրսում, և այլևս չկա խորհրդային տարիների երկաթյա վարագույրը, որ խանգարի դրսում կայանալուն:

Բայց մի խնդիր կա: Գործարանն ինձ փորձ տվեց. շատ լավ պատկերացնում ու հասկանում էի արտադրությունը, գիտեի` ինչ նոր ներկեր ու տեխնոլոգիաներ կան և որն օգտագործեմ: Իսկ հիմա արտադրություն չկա և ավարտած մասնագետը չգիտի, թե ինչպես ու որտեղ իր գիտելիքները կիրառի:

- Առաջիկայում կանանց միամսյակն է, ի՞նչ խորհուրդ կտաք կամ ուղերձ կհղեք հայաստանաբնակ կանանց:

- Կարծում եմ, որ հայ կանայք պահեցին այս երկիրը: Հայ կինն ամեն ինչի ընդունակ է: Հաշվի առնելով վերջին տարիներին ձեռք բերված ինքնուրույնությունը, որը լավ բան է, կուզենայի նաև, որ կանայք կանացի մնան:

Ուզում եմ ասել, որ կանայք երբեք իրենց ես-ը չկորցնեն ու չենթարկվեն, չնայած եկեղեցում հնազանդ լինելու խոստում են տալիս: Շատ դժվար է հնազանդ լինելը, եթե պիտի հնազանդվես, ապա գոնե մի այնպիսի մեկին, որն իսկապես ուժեղ է, բայց այդպիսի ուժեղ տղամարդիկ քիչ կան: Ճիշտ է, Ազգային ժողովում տղամարդիկ են նստած, բայց կանայք են այս երկրի շարժիչ ուժը:

Իսկ մեկամսյակից դուրս մի ուղերձ էլ ԱԺ-ին հղեմ: Մեր Ազգային ժողովին իմիջմեյքեր է պետք, որը կասի մեր պատգամավորներին` ինչպես ճիշտ հագնվել և ճիշտ սանրվածք ունենալ: Վերնաշապիկ, բաճկոն, անդրավարտիք համալիրը դեռ չի նշանակում ճիշտ հագնվել:





Մեկնաբանել
Copyright © 2014 — ankakh.com. All Rights Reserved. Նյութերը մասնակի կամ ամբողջությամբ մեջբերելիս ակտիվ` հիպերլինքով հղումը Ankakh.com-ին պարտադիր է: