Հայերեն   English   Русский  

​Մեր երկրի ապագան միանշանակ տեսնում եմ բարձրորակ կրթության մեջ. Աշոտ Ասլիբեկյան


  
դիտումներ: 11374

«Անկախությունը կերտողները» շարքի զրուցակիցը Ղարաբաղյան շարժման երիտասարդ ակտիվիստ, «Գոյապայքար» երիտասարդական միության հիմնադիր, 1990-1995 թթ. Երևանի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր, «Փարոս» խմբակցության ղեկավար, «Տաթև» հանրակրթական դպրոցի հիմնադիր Աշոտ Ասլիբեկյանն է:

- Պարո՛ն Ասլիբեկյան, այս տարի նշում ենք Հայաստանի երրորդ Հանրապետության անկախության 25-ամյակը: Եթե հետադարձ հայացք ձգեք մեր պետության անցած ուղուն, ի՞նչ ձեռքբերումներ և ի՞նչ բացթողումներ կնշեք:

- Ճիշտն ասած, 25 տարվա ընթացքում Հայաստանի համար իրական ձեռքբերում եմ տեսնում Արցախի ազատագրումը: Բայց դա կատարվեց այն ալիքի շնորհիվ, որը սկսվել էր 28 տարի առաջ: Ուղղակի ժամանակագրորեն դա համընկավ Հայաստանի անկախության շրջանի հետ: Այն ժամանակվա ալիքը գենետիկ ալիք էր, որը բերեց հանգեցրեց իր տրամաբանական ավարտին և ուղղակի համընկավ Հայաստանի անկախացման ժամանակահատվածի հետ: Որպես ձեռքբերում կնշեի նաև բանակի կայացման հանգամանքը:

Մնացած ամեն ինչը բացթողում է` սկսած հայ ինտելեկտի կորստից և վերջացրած մեր բնությունով: Ցավոք սրտի, բոլոր ոլորտներում կորուստներ ունենք, ձեռքբերում չունենք:

- Անկախության համար պայքարելիս ինչպիսի՞ն էիք տեսնում անկախ Հայաստանի ապագան, ինչպիսի՞ Հայաստանի համար էիք պայքարում:

- Արցախը և բանակը հանած՝ ինչ կա այսօր, դրա հակառակն էինք տեսնում: Այսինքն՝ տեսնում էինք՝ ինչպես ենք շենացնում մեր երկիրը, հզոր պետություն էինք տեսնում, բարձր որակի կրթություն էինք տեսնում այդ պետությունում, հրաշալի բնություն էինք տեսնում, հայը հայի հանդեպ մեծագույն սիրով, հայ մտքի և գաղափարի ծաղկունք, հայի արժանապատիվ կերպարի գոյություն էինք տեսնում: Ահա այդպիսի Հայաստան էինք տեսնում այն ժամանակ ապագայում:

Անկախությունը հենց այդ ամենին հասնելու հնարավորություն էր: Մինչ անկախությունը Սովետական Հայաստանում հնարավոր չէր տեսնել այդ ամենը: Անկախությունը հենց այն հնարավորությունն էր տալիս, որ այդ ամենը իրականություն դառնար: Այդպիսին էր անկախ Հայաստանի տեսլականը, երբ 1991-ին ստեղծվեց անկախ Հայաստանը: Ցավոք, մենք այդ հնարավորություններից և ոչ մեկից չօգտվեցինք:

- Երբեմն անկախության տարիների բացթողումները մեկնաբանելիս ասվում է, որ 1991-ին հայությունը պատրաստ չէր անկախությանը: Ձեր կարծիքով` այն ժամանակ որքանո՞վ էինք պատրաստ անկախությանը:

- Մենք ընդհանրապես պատրաստ չէինք, ոչ 88-ին, ոչ 91-ին և ոչ էլ հիմա: Հայը երևի հոգեբանությամբ շատ է խեղվել, հեռացել իր արմատներից և էլ ազատատենչություն չունի, պետական մտածելակերպ չկա, մտածելակերպը բառի բուն իմաստով քյոխվայական, գավառային, ճահճուտներում մնացած է: Այն ազատատենչությունը, որը պետք է հանգեցներ պետականության և հզոր պետության կայացման, չի եղել 91-ին: Կարծում եմ, այսօրվա Հայաստանը որպես փաստ դիտարկելով, կարող եմ պնդել, որ այդ պետական մտածելակերպն այսօր էլ չունենք:

Երկար պատմության ընթացքում սերունդ առ սերունդ ստրուկի հոգեբանությունը նստվածք է տվել և որակ է կազմել: Այսօր մեր հասարակության մեծ մասի մեջ այդ ստրուկի հոգեբանությունը կա, ցանկացած քայլափոխի դա ակնհայտ է: Պետք է սերունդներ փոխվեն, նոր սերունդներին պետք է կրթել արժանապատիվ կերպով, նոր սերունդները պետք է անկախ Հայաստանում ծնված ու մեծացած լինեն, իրենք էլ իրենց սերունդներին այդպես դաստիարակեն, որ անկախությունը դիտարկեն որպես կենսական կարևոր պայման, առանց դրա ընդհանրապես ոչինչ չպատկերացնեն: Հիմա շատերը՝ մեր հասարակության երևի կեսը, լավ պատկերացնում է օտարի տիրապետությունը: Նոր սերունդներն էլ դա չեն պատկերացնի, իսկ դրա համար ժամանակ է պետք: Բայց այդ սերունդներին, ամենակարևորը, կրթել, դաստիարակել է պետք:

Ես հիմա այդ ծիլերը տեսնում եմ նոր սերունդի մեջ, որը ծնվել ու մեծացել է անկախ Հայաստանում: Այդպիսի ծիլերն ինձ լրացուցիչ ուժ են տալիս ու ոգևորում:

- Ո՞րն եք համարում պետականաշինության 25 տարիների ընթացքում թույլ տրված ամենամեծ սխալը:

- Ամենամեծ սլախը եղել է այն, որ գիծ չի քաշվել, այսինքն՝ սահման չի դրվել ազգայինի և ապազգայինի միջև: Եթե այդպիսի սահման լիներ այն ժամանակ, այս լղոզվածությունը, գույների խառնվածությունը, որոնք գորշություն են բերում բառիս բուն իմաստով, չէին լինի: Ինչո՞ւ ենք սա ճաշակում, որովհետև այն ժամանակ այդ սահմանը չի դրվել, և ապազգային ամենակարկառուն ներկայացուցիչները, ազգայինի դիմակ դրած, հանգիստ մտնում ու ինչ ասես անում էին: Ինչպես սովետի ժամանակ էին երկիրը քանդում, թուլացնում, միայն և միայն իրենց անձնական շահերին հետևելով, այդպես էլ անկախ Հայաստանում: Իսկ մենք դա թույլ էինք տալիս: Պետք է պատժելիություն լիներ: Պետք է այդ սահմանը գծվեր, և ով գծից այն կողմ էր՝ պատժել: Պետք էր ապազգայիններին թույլ չտալ իշխանության գալ:

Երբ պատժելիություն չկա, դա ամենաթողություն է նշանակում, որը, միանշանակ, բերում հասցնում է այս օրվան, ինչը հիմա ճաշակում ենք:

- Պարոն Ասլիբեկյան, իսկ ներկայում մեր երկրի առջև ծառացած ամենամեծ մարտահրավերը ո՞րն եք համարում:

- Նյութապաշտությունը: Սա Հայաստանի ամենամեծ մարտահրավերն է: Եթե նյութը չլինի՝ մարդը բանական էակ է, կապրի հոգևոր արժեքներով:

Նյութապաշտությունը միայն մեր մարտահրավերը չէ, բայց ներկայում Հայաստանի համար ամենավտանգավոր մարտահրավերը դա է: Գուցե այլ պետություններում էլ կա, բայց գուցե իրենց պետականությանը վտանգ չի սպառնում դրանով, կամ քիչ է սպառնում: Դրա հետևանքով մեր իսկ ձեռքով հզոր պոտենցիալ ունեցող երկիրը փշուրների ենք վերածում:

Հաղթահարելու տարբերակ կա, պետք է ազգովի հետ նայենք դեպի մեր արմատները: Եթե մարդ չի իմանում, թե ուր գնա՝ հետ է նայում և տեսնում, թե որտեղից է գալիս, անմիջապես հասկանում է, թե ուր գնա: Իսկ մենք այսօր չգիտենք, թե որտեղից ենք գալիս, ինքներս մեզ չենք ճանաչում, ի՞նչ իմանանք` ուր գնանք:

- Ապրիլյան պատերազմը մեծ փորձություն էր մեր երկրի համար: Ձեր կարծիքով` ի՞նչ դասեր պետք է քաղենք տեղի ունեցածից և ի՞նչ քայլեր ձեռնարկենք:

- Ապրիլյան պատերազմը ոչ թե փորձություն էր մեզ համար, այլ թեթև ապտակ: Այն օրերին բոլորի համար պարզ էր, որ սա փորձություն է, որ բոլորը պետք է խելքները գլուխները հավաքեն: Ակնհայտ էր, որ նման բան կարող էր լինել և լինելու է` էլ ավելի դաժան, ոչ թե ապտակ: Բայց կատարվածից ոչ մի դաս չքաղեցինք:

Դժվար է ասել` ինչ դաս պետք է քաղեինք, որովհետև այդպիսի դասեր և ապտակներ միայն ապրիլին չենք ստացել: Վառ հիշատակ ապրիլի բոլոր զոհերին, բայց պաշտոնական տվյալներով 2014-ին 50 հազար մարդ արտագաղթել է Հայաստանից, մոտ այդքան էլ 2015-ին, հիմա էլի արտագաղթում են, շատ- շատերն էլ պատրաստ են հեռանալ անվերադարձ` թքած ունենալով հայրենիքի վրա:

Անցած տարիներին հարյուրհազարավոր հայեր են արտագաղթել, նրանց մեծ մասը՝ այլևս չվերադառնալու նպատակով, ամեն օր են գնում, և ամեն օր մենք այդ ապտակը ստանում ենք, ի՞նչ դաս ենք քաղում դրանից՝ ոչ մի: Պատկերացրեք` տարին 50 հազար մարդ գնա, դա Հայաստանի մասշտաբով 2-3 քաղաք է: Դաս քաղո՞ւմ ենք դրանից, իսկ այդ դեպքում ապրիլյան պատերազմից ինչո՞ւ պետք է դաս քաղենք: Մենք դաս չենք քաղում, որովհետև հետ չենք նայում: Դաս քաղում են այն ժամանակ, երբ հետ են նայում, դաս ծառայում են երևույթները, որոնք ազգին ստիպում են հետադարձ հայացք նետել, իսկ եթե դա անելու լինեինք, հետադարձ հայացք կնետեինք և՛ արտագաղթին, և՛ ընտրություններին, և՛ հայ անհատի արժանապատվության ոտնահարմանը ամեն բնագավառում:

Ապրիլյան պատերազմում ազգն իր գենետիկ կանչով լիցքավորվեց, ոտքի ելավ` հայրենիքը պաշտպանելու, ու վերջ:

- Պարո՛ն Ասլիբեկյան, Հայաստանի ապագան ինչպիսի՞ն եք տեսնում:

- Ես լավատես մարդ եմ և առ այսօր էլ պայքարում եմ Հայաստանի ապագայի համար: Մեր երկրի ապագան միանշանակ տեսնում եմ բարձրորակ կրթության մեջ: Դա է ապագան. ուրիշ փրկություն չունի Հայաստանը:

Նման ապագան հնարավոր է, եթե սեր լինի Հայաստանում, հայը սիրի Հայաստանը, հայը սիրի հային:





Մեկնաբանել
Copyright © 2014 — ankakh.com. All Rights Reserved. Նյութերը մասնակի կամ ամբողջությամբ մեջբերելիս ակտիվ` հիպերլինքով հղումը Ankakh.com-ին պարտադիր է: