Հայերեն   English   Русский  

​Մեր երկրի այս ծանր պայմաններում կանանց ներուժը չօգտագործելը պարզապես շռայլություն է. Արմենուհի Կյուրեղյան


  
դիտումներ: 40059

«Անկախի» զրուցակիցը Ազգային ժողովի ՀՅԴ պատգամավոր, Վանաձորի պետական համալսարանի ինֆորմատիկայի և տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդների և մոդելավորման ամբիոնի դոցենտ, ֆիզմաթ գիտությունների թեկնածու Արմենուհի Կյուրեղյանն է:

- Տիկի՛ն Կյուրեղյան, հասարակական սեկտորում Դուք բավականին հայտնի եք, սակայն քաղաքականությունում ոչ այնքան: Ուստի հանրության լայն շրջանակներին հետաքրքրում է, թե ով է պատգամավոր Արմենուհի Կյուրեղյանը:

- Շատերի կողմից գուցե ճանաչված և ընդունված հասարակական գործիչ եմ: Ներկայանամ որպես պատգամավոր. Հայ հեղափոխական դաշնակցության համապետական ցուցակում ընդգրկված առաջին կին թեկնածուն` 4-րդ հորիզոնականը, ֆիզմաթ գիտությունների թեկնածու եմ, Համալսարանական կրթությամբ կանանց ասոցիացիայի Լոռու մարզային կենտրոնն եմ համակարգում, ՎՊՀ դասախոս եմ, երեք երեխաների մայր: Թերևս այսքանը:

- Ձեր պատգամավորական գործունեությունն ինչպիսի՞ն եք պատկերացնում: Հատկապես ի՞նչ հարցեր եք Ձեր ուշադրության կենտրոնում պահելու:

- Ես ընդհանրապես միշտ ձեռնարկում եմ գործեր, որոնցից տեղյակ եմ, որոնց մասին կարող եմ իմ կարծիքը հայտնել, որոնք կարող եմ լուծել: Ամեն ինչի մասին, բնականաբար, չեմ կարող խոսել: Կբարձրացնեմ այն հարցերը, որոնք իրապես պատկերացնում եմ, որոնց լուծումները տեսնում եմ: Միշտ չեմ ընդունել գործունեության այն ոճը, որը միայն քննադատություն ու բողոք է ներառում: Միշտ կփորձեմ իմ կողմից բարձրացվող հարցերի վերաբերյալ լուծումներ առաջարկել, հակառակ դեպքում՝ չեմ խոսի այդ մասին:

Հանրային կյանքին վերաբերող բոլոր ոլորտներում էլ հետաքրքրող խնդիրներ կան: Բայց կարծում եմ, որ ուշադրության կենտրոնում կպահեմ հատկապես կրթությունը, գիտությունը, կնոջ դերի բարձրացումը հանրության մեջ, կնոջ ներգրավվածությունը որոշումների կայացման բոլոր մակարդակներում, գյուղատնտեսությունը:

- Ի՞նչը Ձեզ դրդեց, որ քաղաքականություն մտնեք: Ինչպե՞ս կայացրիք այդ որոշումը:

- 20 տարի հասարակական ոլորտում եմ: Մեր կազմակերպությունը զբաղվում է որոշումների կայացման մակարդակում կանանց ներգրավվածության հիմնախնդիրներով: Վերջին մի քանի տարիներին զբաղված էի ծրագրերով, որոնք ՏԻՄ մակարդակում կանանց ներգրավվածության հիմնախնդիրներն էին առաջ քաշում: Ու մասնակիցներն իրենք էին հաճախ այդ հարցն առաջ քաշում` այ, ասում եք, որ առանց կանանց ներգրավվածության որոշումները կիսատ կլինեն, Դուք ինքներդ ինչո՞ւ չեք փորձում:

Ի վերջո, միայն տեսականորեն խոսելը մի բան է, պրակտիկան՝ այլ բան: Հասկացա, որ այո, կարող եմ, ինչու չէ: Կարևոր էր մեր կուսակցության որոշումը: Ի վերջո, ինչքան էլ դու որոշես՝ համամասնական ընտրակարգ է, կուսակցությունը պետք է որոշի, որ դու ընդգրկված լինես ցուցակում: Կուսակցությունն իմ մեջ տեսավ այդ ներուժը և ընդգրկեց ցուցակում:

- Դուք նաև գիտությամբ եք զբաղվում: Հետաքրքիր է, թե գիտնական լինելը որքանով կնպաստի Ձեր պատգամավորական գործունեությանը: Կկարողանա՞ք համատեղել երկուսը:

- Ի՞նչ է պետք քաղաքական գործչին. տրամաբանելու կարողություն և նպատակին հասնելու ալգորիթմի մշակում, այսինքն` ինչ քայլերով կարելի է եղած իրավիճակից հասնել նպատակին: Քայլերի ճշգրիտ նկարագրությունն ալգորիթմ է, իմ մասնագիտությունն էլ դա է: Ես համոզված եմ, որ մասնագիտությունս օգնելու է կոնկրետ խնդիրներ լուծելու հարցում:

Իսկ քաղաքականությունն ինչպե՞ս կօգնի գիտության մեջ իմ գործունեությանը: Նորից կօգնի: Գիտության տարբեր ճյուղերի զարգացումն առանձին չի լինում, երկու-երեք ճյուղերի սերտաճման արդյունքում են գիտական նվաճումներ լինում: Եվ այն ամենը, ինչ կարող եմ տեսնել քաղաքականության մեջ, միգուցե կդառնան օրինաչափություններ, բանաձևեր, ալգորիթմների տեսության նվաճումներ:

Համոզված եմ, որ մեկը մյուսին օգնելու են:

- Այժմ, երբ օրինաստեղծ գործունեության հնարավորություն ունեք, գիտության ո՞ր խնդիրներն եք առաջնահերթ ասպարեզ բերելու: Ձեր կարծիքով, գիտության ո՞ր խնդիրը կամ խնդիրներն են, որ առաջնահերթ լուծման կարիք ունեն:

- Գիտությունը պետք է լինի ոչ թե ապրելու համար գումար վաստակելու միջոց, այլ հաճելի զբաղմունք: Գիտնականը պետք է ապահովված լինի, որ կարողանա իրապես գիտությամբ զբաղվել և մեծ գիտական նվաճումներ ունենալ: Այսինքն՝ կարևոր է գիտության ֆինանսավորման ավելացումը նաև մանկավարժների աշխատավարձի բարձրացումը, դպրոցներում կոնկերտ ծրագրային փոփոխությունները:

Կարծում եմ, որ մեզ մոտ այսօր բարձրագույն կրթությունը պետք է թեքվի դեպի ակադեմիական-հետազոտական կրթություն: Քանի դեռ մեր ակադեմիական գիտելիքները չեն հիմնավորվում, չեն կրում հետազոտական բնույթ, ավելի քիչ արդյունքներ կբերեն:

Արդեն իսկ ներգրավվել եմ ԱԺ գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովում: Ինձ համար հոգեհարազատ ոլորտ է:

Մեր բուհում արդեն պայմանավորվել եմ, որ կունենամ սենյակ, որտեղ պարբերաբար հանդիպումներ կլինեն մեր դասախոսական կազմի հետ` գիտության հիմնախնդիրներն ԱԺ բերելու, քննարկելու, լուծումներ առաջարկելու համար: Արդեն ունենք պայմանավորվածություն, թե ինչ պարբերականությամբ կհանդիպենք:

- Չնայած օրենքով սահմանված 25 տոկոս քվոտային, կանայք ԱԺ-ում ավելի քիչ են ներկայացված: Ձեր կարծիքով` ի՞նչն է կանանց քաղաքական ցածր ներգրավվածության պատճառը:

- Իրականում առկա արդյունքը հետընթաց էր: Ճիշտ է, 14-ի փոխարեն ունենք 18 կին, բայց 100 տոկոս համամասնական ընտրակարգի դեպքում առնվազն 25 կին պետք է ներկայացներ: Բայց քանի որ ընտրական օրենսգիրքը, որ կիրառվեց այս ընտրությունների ժամանակ, նախատեսում էր 50 տոկոս համապետական և 50 տոկոս տարածքային ցուցակներով ընտրություն, իրականում 25 տոկոսի հնարավորությունը մենք չունեինք. ռեյտինգային ցուցակներով միայն Մանե Թանդիլյանն է անցել:

Ասեմ, որ 2022 համար ունենք 33 տոկոս ներկայացվածության պահանջ` օրենքում ամրագրված: Եթե կարողանանք փոփոխել նաև ռեյտինգային համակարգի կիրառման այս մեխանիզմը, ապա կանանց ներկայությունը, բնականաբար, կավելանա:

Իսկ կանանց ցածր ներգրավվածության պատճառները շատ են` տարածված կարծրատիպերը, կուսակցությունների ղեկավար մարմիններում կանանց քիչ ներգրավվածությունը, կրկնակի ու անգամ եռակի ավելի զբաղվածությունը:

Առաջնահերթ հանրության մեջ պետք է բարձրանա կանանց ներգրավվածության անհրաժեշտության գիտակցությունը: Պահանջը պետք է գա ներքևից: Ուստի պետք է աշխատել հանրության գիտակցությունը բարձրացնելու ուղղությամբ:

- Երբ կինը որոշում է քաղաքական կարիերա անել, ի՞նչ խոչընդոտների է դեմ առնում:

- Շատ: Նախ պայքարում է հենց իր մեջ եղած կարծրատիպի, իր շրջապատի կարծրատիպերի դեմ: Հաճախ ասում են` եթե կինն ուզենա՝ խոչընդոտ չկա: Այդպես չէ: Կինն ավելի շատ խոչընդոտներ է հաղթահարում, որպեսզի հասնի նրան, ինչին տղամարդն ավելի հեշտությամբ է հասնում:

Սկզբում կնոջը նայում են որպես կնոջ, որպես մոր, որպես երեխա ծնողի, հետո, երբ նրա գործունեության մեջ տեսնում են քաղաքական ոլորտում գործ անելու ներուժ, նոր սկսում է նրա նկատմամբ վերաբերմունքը փոխվել: Իսկ դա ժամանակ է պահանջում:

Պարզապես պետք է համալիր աշխատանք տանել և՛ կարծրատիպերի դեմ պայքարի, և՛ կանանց լիդերության հմտությունների բարձրացման, և՛ ընդհանրապես որոշումներ կայացնող տղամարդկանց մոտ այդ կարծրատիպերը կոտրելու առումով:

Միշտ ասում եմ` հասարակական ոլորտում հնչում են մտքեր, որոնք այդպես էլ մնում են այդ ոլորտում, որովհետև քաղաքական ոլորտում որոշում կայացնողները տղամարդիկ են: Նրանց հետ էլ, հանրության հետ էլ շատ աշխատանք կա անելու: Բայց այն, որ կանայք հզոր ներուժ ունեն, անհերքելի փաստ է. բարձրագույն կրթություն ունեցողների 60 տոկոսը կանայք են, բնակչության կեսից ավելին կանայք են, և մեր երկրի այս ծանր պայմաններում այդ ներուժը չօգտագործելը պարզապես շռայլություն է:

- Հաջողակ կնոջ լավագույն օրինակներից եք: Ձեր փորձով կկիսվեք, ո՞րն է Ձեր հաջողության գրավականը:

- Իմ հաջողության գրավականը միգուցե հետևողականորեն, համառորեն աշխատելն է և անուղղելի լավատես լինելը: Ես հավատում եմ այն գործին, ինչ անում եմ: Երևի մաթեմատիկոսի տրամաբանություն է, բայց ես միշտ իրատեսական ծրագրեր եմ նախաձեռնում: Միշտ ասում եմ` +5-ի հասնելու համար պետք է առաջ գնանք 1+1+1+1+1 քայլերով: Եթե մեր առջև ծրագիր ենք դնում, որը միանգամից +5 թռիչք է ուզում՝ իրատեսական չի լինելու:

Նաև պետք է ամեն ինչի մեջ դրականը տեսնել, ոչ թե շեշտադրել բացասականը: Չկա գործ, որը 100 տոկոսով հաջող է լինի:

- Ձեր կարծիքով` ի՞նչ է պետք կնոջը հաջողության հասնելու համար:

- Պետք է որ ինքն իր առաջ դնի հստակ նպատակ և լուծումների այնպիսի մեխանիզմ նախագծի, որ որևէ բարոյական նորմ չխեղաթյուրի: Միշտ դեմ եմ եղել «նպատակն արդարացնում է միջոցները» կարգախոսին: Պետք է միշտ մտածել` իմ արած քայլով ում եմ վնասում, ինչ անեմ, որ չվնասեմ և ինչ անեմ, որ շատերին օգուտ լինի ու արդյունավետ լինի: Իրատեսական ծրագրեր են պետք: Ցանկացած հարց լուծելիս, լուծումներ նախագծելիս կարևոր է իրավիճակը ճիշտ գնահատելու կարողություն ունենալ: Եթե քո առաջարկը չես բխեցնում առկա իրավիճակից՝ հաջողություն չես ունենա:

- Ասացիք, որ կարիերայի ճանապարհին կինը մի շարք խոչընդոտների է դեմ առնում: Դուք ինքներդ ի՞նչ խոչընդոտների եք հանդիպել և ինչպե՞ս եք դրանք հաղթահարել:

- Ինքս դպրոցն ավարտել եմ 14 տարեկանում և ընդունվել ԵՊՀ կիրառական մաթեմատիկայի ֆակուլտետ: Երբ գնացի Վանաձորի պետական ինստիտուտ, մեր դեկանին մոտեցա ու ներկայացա, նա շատ զարմացավ: Լսել էին, որ Կյուրեղյան Արմենուհի անունով ֆիզմաթ գիտությունների թեկնածու պետք է գա ֆակուլտետ, բայց չէին պատկերացնում, որ այդքան երիտասարդ պետք է լինի: Հասարակության մեջ այդ մոտեցումը կար, որ եթե ֆիզմաթ գիտությունների թեկնածու ես՝ 50 տարեկան պետք է լինես, որ կնոջ գործ չէ մաթեմատիկայով զբաղվելը: Փաստորեն, բոլորն ինձ նայում էին քննադատաբար, ամեն ասածիս մոտենում էին կասկածով ու հազար անգամ ստուգելով, թե որքանով է հնարավոր, որ այս երիտասարդ աղջիկը խելոք միտք հայտնի:

Եթե նույն միտքը հայտնում է տղամարդը՝ ավելի հեշտ են ընկալում, եթե կինն է միտքը հայտնում՝ սկսվում են բազմակողմանի ստուգումները: Մինչև հասնում ես նրան, որ քո ասածն էլ ընկալվի այնպես, ինչպես գործից հասկացող տղամարդու ասածը, ժամանակ է անցնում: Բայց երբ հասնում ես դրան, հետո արդեն մոռանում են, որ կին ես, ու նայում են որպես ընդունված մասնագետի:

Կնոջ համար որպես մասնագետ, որպես քաղաքական, հասարակական գործիչ ընդունվելու ճանապարհը մի քիչ ավելի դժվար է. դրա համար պետք է համառ, հետևողական ու համբերատար լինել: Քանի դեռ քո նմանները քիչ են, այդ ճանապարհը դժվար է հաղթահարել: Բայց մենք նաև հնարավորություն ենք տալիս հաջորդ սերնդին ավելի հեշտ անցնելու այդ ճանապարհը, մենք կոտրում ենք այդ կարծրատիպը: Ես արդեն իսկ զգում եմ փոփոխությունը: Կանանց ներգրավման անհրաժեշտության գիտակցությունը կամաց-կամաց մարդկանց մեջ նստվածք է տալիս: Իսկ դա շատ կարևոր է:

Ցանկացած կայացրած որոշում վերաբերում է հասարակության բոլոր ներկայացուցիչներն: Հասարակության կեսը կանայք են: Եթե այդ որոշումը կայացվում է հանրության միայն մի կեսի` տղամարդկանց կողմից, իսկ այդ հարցի վերաբերյալ կանայք այլ մոտեցում ունեն, այն արդյունավետ չի լինում ու կյանքում այդ որոշման փոփոխման անհրաժեշտություն է առաջանում: Հետևաբար, անհրաժեշտ է, որ կանայք որոշումները կատարելիս մասնակցեն քննարկումներին ու իրենց մոտեցումը ներկայացնեն:

- Կարծրատիպ կա, որ հաջողված ընտանիքը և կարիերան համատեղելը դժվար է: Բայց Ձեզ դա հաջողվել է: Ինչպե՞ս:

- Այնպես չէ, որ ես միակն եմ: Պարզապես նման հաջողված օրինակները քիչ են ներկայացվում: Պետք է նման հաջողված կանանց ավելի շատ ներկայացման խնդիր դնենք, որ այդպիսով կոտրենք այդ կարծրատիպը: ԶԼՄ-ներն էլ մեծ դեր ունեն այս գործում:

- Հաջողակ կնոջ հասարակական պատկերացումը տարբերվում է` կախված ժամանակաշրջանից: Մեր օրերում հաջողված կնոջ բանաձևը ինչպիսի՞ն է:

- Մարդ, որ ճանաչված է իր մասնագիտական ոլորտում որպես լավ մասնագետ, հարգված է ու ընդունված: Սա նաև տղամարդկանց է վերաբերում: Ո՞վ է ասել, որ բոլոր տղամարդիկ, որ քաղաքականության մեջ են, հաջողված քաղաքական գործիչներ են, հաջողված հայրեր են կամ հաջողված հասարակական գործիչներ:





Մեկնաբանել
Copyright © 2014 — ankakh.com. All Rights Reserved. Նյութերը մասնակի կամ ամբողջությամբ մեջբերելիս ակտիվ` հիպերլինքով հղումը Ankakh.com-ին պարտադիր է: