f

Անկախ

Արվեստարար արձանագործի ստեղծագործական դիմանկարը


20-րդ դարի 50-60-ականների արվեստով ոգևորված և ճշմարտության ծարավ երիտասարդների համար արձանագործ-նկարիչ Երվանդ Քոչարը մեծագույն արվեստագետ լինելուց զատ՝ ուսուցիչ էր, մարդ, որ նույնիսկ ստալինյան բռնապետության տարիներին չէր կորցրել ներքին անկախությունը և կարողացել էր առանց հետևանքների մասին խորհելու ասել ինչ մտածում էր։

Ես անձամբ վաղուց էի հիացած նրա կերտած «Սասունցի Դավիթ» արձանով, բայց նրա մասին քիչ բան գիտեի՝ հանրագիտարանային նկարագրություններ ու Ռուբեն Զարյանի համով հոտով հուշերը։

…Ահա օրերս հայկական հանրագիտարանի խմբագրությունում  որպես անակնկալ նվեր ստանում եմ «Երվանդ Քոչար.Հավատամք» («ԷԴԻԹ ՊՐԻՆՏ»,2019թ․)գրքույկը։ Հասմիկ Գուլակյան հեղինակին՝ որպես ճշմարիտ մտավորականի և հրապարակախոսի,արդեն ճանաչում,գնահատում,ճիշտ կլիներ ասել՝ պաշտում էի։

Միանգամից կլանվեցի ընթերցանությամբ։ Որոշ ընդգծումներ կարդում էի ոչ մեկ անգամ։ Աչքերիս առաջ սկսեցին սահել «Սասունցի Դավիթ» (Երևանի կայարանամերձ հրապարակ), «Վարդան Մամիկոնյան» (Երևանի Վարդան Մամիկոնյանի հրապարակ) արձանների «Դավիթը  Քուռկիկ Ջալալու հետ» նկարի (Հայաստանի Ազգային պատկերասրահ) պատկերները, ու Երվանդ Քոչարը իր սուրբ ծխամորճով։ (Գրքի ներդիրում կան դրանք ու նաև Քոչարի «Դոն Կիխոտ» նկարը,որը ժամանակին կոչվել  է «Ինքնանկար»)։ Գրքի հեղինակը խոհափիլիսոփայական արժևորումներով մանրակրկիտ քննության է առել  Երվանդ Քոչարի «Ես և դուք» /2007թ./ ժողովածուի մեջ հրատարակած հոդվածները,ելույթները,հարցազրույցները և այլ հրապարակումներ։ Որպես քանդակագործ հայտնի Երվանդ  Քոչարը  նաև նկարիչ էր, համաշխարհային մակարդակի նորարար նկարիչ, մշակութաբան ու արվեստաբան, նաև արվեստի քննադատ։ Նրա հավատամքը արվեստում Ազատությունն  ու Ճշմարտությունն էին։ Երվանդ Քոչարը ոչ միայն փիլիսոփա արվեստագետ էր, այլև բանաստեղծ։ Գրական քննության առարկա դարձած ժողովածուում հստակ ներկայացված են Երվանդ Քոչարի գեղագիտական տեսակետները ու հայեցողակարգային մոտեցումները  արվեստի, հատկապես՝ գեղանկարչության և արձանագործության սկզբունքային հարցերը։ Գրքում հետաքրքիր դրվագներ կան հայ անվանի նկարիչների (Հարություն Կալենց, Բաժբեուկ Մելիքյան, Մարտիրոս Սարյան, ․․․) ևհամաշխարհայինարվեստիերևելիների (ԼեոնարդոդաՎինչի, Միքելանջելո, Պաբլո Պիկասսո,Ժան Օգյուստ Դոմինիկ Էնգրի) մասին երվանդ Քոչարի անդրադարձերից․ԵրվանդՔոչարը,իրավամբ, նկարչությանկարևորբնագավառէհամարելգրքիձևավորմանարվեստը։ Այդ առումով ևս Երվանդ Քոչարի 120-ամյա հոբելյանին արժանի նվեր կարող էդառնալ Հասմիկ Գուլակյանի աշխատությունը, որի բարձորակ ձևավորման և տպագրության որակի համար ամենևին էլ աննկատ չեն մնացել«Էդիտ Պրինտ» հրատարակչության ներդրած ջանքերը։

Հասմիկ Գուլակյանը գրքի ավարտին իր հետգրությունում պատրաստակամություն է հայտնում լսել ընթերցողների գնահատականը։ Կարծում եմ մենակ չեմ մնա, եթե բարձրաձայնեմ, որ ընթերցողի սեղանին մի աշխատանք կա, որի մասին նաև ժողովուրդը ասել է․«Պստիկ է,բայց ճստիկ է»։ Հասմիկ Գուլակյանի խոսքը ավելի խորացրեց իմ համոզմունքը, որ մենք ազգովին հպարտորեն կարող ենք ներկայանալ աշխարհին նաև այս արվեստագետի ստեղծագործական ժառանգությամբ։

 

Վաղարշակ Ղորխմազյան

 

Երվանդ Քոչար Հայաստան

Այլ հոդվածներ հեղինակից

Կարդացեք նաև

Անցնող շաբաթն աշխարհում
Մերկելը կորոնավիրուսը պատմության մեջ ԵՄ-ի համար ամենամեծ փորձություն է անվանել
Ռուսաստանում կորոնավիրուսով վարակման 954 նոր դեպք է գրանցվել
Ինչպե՞ս 99% -ով նվազեցնել կորոնավիրուսով վարակվելու վտանգը
Հանրապետության տարբեր քաղաքներից ու գյուղերից դիմել են Գյումրի, որ օգնություն ստանան
ԱԺ աշխատակազմի աշխատակիցները պարգևատրվել են մարտ ամսվա համար. ԱԺ աշխատակազմի ղեկավար
Պետք է ամեն խոսալուց առնվազն մի 100 հատ սուտ ասես, որ մարդ չհասկանա, որ մեկը հերքի
ՀՀ պարետի որոշմամբ 6 ժամով գործունեության կասեցման որոշում է կայացվել արդեն 42 տնտեսվարողի նկատմամբ. ԱԱՏՄ
Օրական կիրականացվի 1000 թեստավորում. թեստերի տեղական արտադրության համար խոշոր գումար է հատկացվել
Ադրբեջանցին Հայաստանում սպանել է Կոտայքի մարզի բնակչին. գործը դատարանում է
Նիկոլ Փաշինյանը պատասխանում է քաղաքացիների հարցերին. ուղիղ
Այդ ողջ քաղաքական աղմուկը, ռեսուրսների կոնցենտրացիան և ֆինանսական ծախսերը ընդամենը 8 օրվա համար էին
Աբովյանի, Հրազդանի և Չարենցավանի համայնքապետարանները տրանսպորտային միջոցներ են տրամադրել՝ Երևանում բնակվող բուժաշխատողներին տեղափոխելու համար
Խնդիրներ, որ դեռ լուծում չունեն. Վահե Էնֆիաջյան
Վեց ոստիկանի մոտ կորոնավիրուս է ախտորոշվել. փոխոստիկանապետ
Լոռու մարզի մի քանի համայնքներում կատարված ճանապարհաշինության գործընթացներում հայտնաբերվել են կոռուպցիոն սխեմատիկ չարաշահումներ․ հարուցվել են քրգործեր
ՀՀ-ից Արցախ մուտք գործող բոլոր տրանսպորտային միջոցները ախտահանվում են
Անցնող շաբաթը Հայաստանում
Ուզում եմ վերջնականապես փակել երգչուհու թեման` հարգելով վերջինիս մահվան հանգամանքը. Ալինա Նիկողոսյան
Դեպի բնականոն կյանքի հուն. Շահան Գանտահարյան
Ինչու՞ առ այսօր Նիկոլ Փաշինյանը չի հրավիրվել ապրիլյան հանձնաժողովի նիստին. Արմեն Աշոտյան
Դատախազության հայտարարությունը միանշանակ պետք է վերաբերի նաև Ռոբերտ Քոչարյանին. փաստաբան
         Գնահատվել է հայ խաղաղապահների ծառայությունը
ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետն այցելել է զորամասեր
Այն, որ «Քաղաքացիական ավիացիային զրկել են լիցենզիայից» լուրը իշխանությունը հերքում է չի նշանակում, որ ամեն ինչ նորմալ է. Սամսոնյան
Ավելին
Ավելին