f

Անկախ

Շատ մեծ տեմպով հետ ենք գլորվում բանակցային գործընթացում․ Կարեն Բեքարյան


Առաջին նախագահի թողած նոմինալ իրավիճակը՝ Ղարաբաղն Ադրբեջանի կազմում դիտարկելն էր, այնուհետև հասել ենք նրան, որ միջնորդները որդեգրել են կարգավորման սկզբունքները համաձայնեցնելու, ստորագրելու, նոր միայն իրականացման ժամանակացույց մտնելու մոտեցումը, որտեղ ամրագրվում է պարտադիր կամարտահայտմամբ Արցախի ապագայի որոշումը: Մենք այս դինամիկան հասկանո՞ւմ ենք, թե՞ չենք հասկանում, «5-րդ ալիք» հեռուստաընկերության «Հարցազրույց» հաղորդման շրջանակներում ասել է վերլուծաբան Կարեն Բեքարյանը։

Խոսելով բանակցային գործընթացի դինամիկայի և առկա իրավիճակի մասին՝ նա նշել է, որ հիմա հետ ենք գլորվում շատ մեծ տեմպով:

Բանակցային գործընթացը Բեքարյանը պայմանականորեն բաժանել է մի քանի փուլերի՝ ըստ ՀՀ նախագահների պաշտոնավարման շրջանների։

«1994թ.-ին կնքվում է զինադադարը, բանակցային գործընթացը մտնում է ակտիվ փուլ: Երբ որ արդեն ԵԱՀԿ-ն ստանձնում է ամբողջությամբ միջնորդական առաքելությունը, Մինսկի խմբին է պատվիրակվում գործընթացը, առաջանում է  համանախագահների ինստիտուտը, այդ ժամանակ էլ առաջարկվում են առաջին փաթեթները` կարգավորման փուլային տարբերակ, փաթեթային տարբերակ` հստակ ամրագրումով, որ Ղարաբաղն Ադրբեջանի կազմում է լինելու»,- ասել է նա։

Բեքարյանն ընդգծել է, որ փուլային տարբերակի ի սկզբանե մերժումը, որը 1998 թվականին բերեց Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հեռանալուն, քանի որ նա իր հոդվածով կողմ էր արտահայտվել այս տարբերակին, ուղղակիորեն առնչվում էր փուլային տարբերակով նախատեսված անհարկի միակողմանի զիջմանը, երբ փոխարենը Ադրբեջանի կողմից հնարավոր զիջումները թողնվում էին նրա բարի կամքին, ապագային, չգիտես որտեղից առաջացող նրա հանդեպ վստահությանը:

«Դրան հաջորդեց ինչ-որ իմաստով նախորդ փաթեթների իներցիայով 1998-ին առաջարկած «ընդհանուր պետություն» փաթեթը: Այսինքն, սա, պայմանական ասած, բանակցությունների առաջին փուլն էր՝ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի նախագահության օրոք՝ «փուլային տարբերակ» և «փաթեթային տարբերակ», դրանց իներցիայով «ընդհանուր պետություն»»,- նշել է նա:

Վերլուծաբանի խոսքով, Ռոբերտ Քոչարյանի նախագահության ժամանակ բանակցությունների որոշակի տրանսֆորմացիան և քննարկվող հարցերի որոշակի տրանսֆորմացիան իր հետ բերել է Փարիզ-Քի Վեսթ ընթացքը: «Հետո արդեն աշխատանքից հեռացած համանախագահների, գործընթացին մասնակից ինչ-ինչ կողմերի տարբեր գաղտնազերծումներից պարզ է դառնում, որ առաջին անգամ քննարկվում էր տարբերակ, երբ Ղարաբաղը միավորվում է Հայաստանի հետ: Այսինքն՝ Ղարաբաղը ոչ Ադրբեջանի կազմում առաջին անգամ դիտարկվում է այդ Փարիզ-Քի Վեսթ ընթացքի մեջ»,- ընդգծել է նա։ Այնուհետև կողմերին առաջարկվում են այսպես կոչված «Մադրիդյան սկզբունքները»:

Երրորդ փուլը՝ Սերժ Սարգսյանի պաշտոնավարման ընթացքն էր։ «2008 թվականին իշխանության է գալիս արդեն Սերժ Սարգսյանը:  Բանակցային գործընթացի՝ իր իշխանության գալուն շատ մոտ փուլում՝ 2008-2009 թվականներին, մենք ունենում ենք մյուս տրանսֆորմացիան, որն արդեն «Մադրիդյան սկզբունքներում» ամրագրում է պարտադիր իրավական ուժ ունեցող կամարտահայտմամբ կարգավիճակի որոշման խնդիրը»,- ասել է Բեքարյանը:

Այս ողջ դինամիկան վերլուծաբանը ամփոփել է հետևյալ կերպ․ «Հայաստանին հասցված «ապտակը» Լիսաբոնում ԵԱՀԿ գագաթաժողովի ժամանակ, սեղանին առկա փաթեթները՝ փուլային, փաթեթային, ընդհանուր պետություն, նույն սկզբունքի ներքո են՝ Ղարաբաղը մնում է Ադրբեջանի կազմում: Դրանից հետո տրանսֆորմացիա արդեն Քոչարյանի պաշտոնավարման շրջանում՝ ինքնորոշման իրավունքը ենթակա է հարգման, բայց շատ տեսական, Ղարաբաղի փոխարեն որոշելու հնարավորությամբ: Եվ հետո՝ արդեն նախագահ Սարգսյանի օրոք, ամրագրումը՝ իրավական ուժ ունեցող պարտադիր կամարտահայտման միջոցով, այսինքն՝ հանրաքվեի միջոցով Ղարաբաղի կարգավիճակի որոշում հենց Ղարաբաղի ազգաբնակչության կողմից»։ Նա հավելել է, որ երբ վերլուծում ենք Լավրովի հայտարարությունը, տեսնում ենք, որ հետ ենք շպրտվել 1995-97 թվականներ:

Կարեն Բեքարյան Արցախյան հիմնախնդիր բանակցություններ Արցախի Հանրապետություն

Այլ հոդվածներ հեղինակից

Ադրբեջանցի զինվորները Գորիս-Կապան ճանապարհին վարորդներին վիզը կտրելու ազդանշաններ են ցույց տալիս․ Իվետա Տոնոյան
Եվս մեկ հայազգի պաշտոնյա` ԱՄՆ նախագահի աշխատակազմում
ԱԺ-ում պետք է քննարկվի միայն Նիկոլ Փաշինյանի հեռացման հարցը․ Նաիրա Զոհրաբյան
Արցախում կորոնավիրուսի նոր դեպքեր են հայտնաբերվել
Իշխանությունը որևէ առիթ չի ուզում օգտագործել՝ ցույց տալու աշխարհին իր անհամերաշխությունը, որ 21-րդ դարում ադրբեջանական բանտում գերիներ կան․ Է․ Մարուքյան
Գնացեք, ԴՆԹ հանձնեք, թե չէ չնույնականացված մարմինները թուրքերին հետ կտան, պատկերացնո՞ւմ եք՝ մերոնք լինեն, տանք թուրքին. Արսեն Ղուկասյան
Արզնի-Շամիրամ ջրատարում հայտնաբերվել է որպես անհետ կորած որոնվող կնոջ դին
Հայաստանը համավարակի և պատերազմի պայմաններում 2020-ին արտահանել է 48%-ով ավելի գյուղապրանք
ԱԺ նստաշրջանի օրակարգում չընդգրկվեց «Լուսավոր Հայաստան»-ի ՝ նոյեմբերի 9-ի հայտարարության իրավաչափությունն ու ռազմագերիների վերադարձի հարցը քննարկելու որոշման նախագիծը․ «Իմ քայլը» դեմ քվեարկեց
«Պայքարն ընթանում էր յուրաքանչյուր կետի, ստորակետի համար». Պուտինը պատմել է Փաշինյանի և Ալիևի հետ հանդիպման մանրամասների մասին
Ըստ ոչ պաշտոնական թվերի՝ տնտեսության վիճակը չտեսնված վատ է, իսկ ԱՎԾ-ն, ինչպես միշտ, կեղծում է․ Հրանտ Բագրատյան
Ռուս խաղաղպահներն ականազերծման աշխատանքներ են իրականացնում Մարտակերտում
2020 թ.-ին սփյուռքի դպրոցներին տրամադրվել է շուրջ 26460 կտոր գիրք
Ասկերանի Այգեստան և Խնածախ համայնքների մերձակայքում, Մարտունիում կվնասազերծվի չպայթած զինամթերք
«Լուսավոր Հայաստանն» 20 րոպե ընդմիջում խնդրեց «Իմ քայլը» խմբակցության հետ բանակցելու համար
ԱԻՆ-ն ամփոփում է անցած շաբաթը. գրանցվել է 348 դեպք, որից 164-ը՝ արտակարգ
Հազարավոր երեխեքի արյունը դեռ չի սառել, գերիներ ունես, քեզ ինչ ասես ասում է Ալիևը, իսկ դու հետը հաց ես կիսում.Ֆարմանյան
Ռոմանոս Պետրոսյանը միջազգային կառույցների ուշադրությունը հրավիրել է պատերազմի հետևանքով շրջակա միջավայրին հասցված վնասների վրա
Թողարկվել են 2 հուշադրամներ
Փրկարարներն արգելափակումից դուրս են բերել 7 մեքենա, այդ թվում Աբովյան, Ապարան քաղաքներում, Ապարան-Սարալանջ ճանապարհին
Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 90 նոր դեպք. մահացել է 6 մարդ
Հայկական Վերանվաճումն անխուսափելի անհրաժեշտություն է աշխարհաքաղաքական ավելի լայն կտրվածքով. Իրանագետ
Քննարկվել են «սիգի» ապօրինի որսի, ապօրինի ծառահատումների դեմ խստացված վերահսկողական աշխատանքները
Հոսանքազրկում Երևանում և մի շարք մարզերում
Ապարան-Քուչակ ճանապարհին տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց. Լարսը փակ է. ռուսական կողմում կա կուտակված 450 բեռնատար
Ավելին
Ավելին