f

Անկախ

«Մնում է՝ մի նամակ գրենք Ասադին, խնդրենք՝ ինքնաթիռ ուղարկի, վերադառնանք Սիրիա...»


Կորոնավիրուսի համավարակի սոցիալ-տնտեսական հետևանքները դեռ երկար զգացնել կտան հասարակության հատկապես խոցելի խմբերի համար, որոնց  մեջ են նաև սիրիահայերը:

Հայտնի է, որ սիրիահայերի զգալի մասը Հայաստանում ապրում է վարձով բնակարաններում և օրվա հացը վաստակում արհեստագործության, արծաթագործության, սպասարկման ոլորտներում աշխատելու միջոցով: Սակայն այս ամիսներին տնտեսական գործունեության սահմանափակումների հետևանքով շատ սիրիահայեր չեն աշխատել և հնարավորություն չեն ունեցել բնակարանների վարձը վճարել՝ կուտակելով պարտքեր: Հայտնի չէ նաև, թե երբ լիարժեք կվերադառնան բնականոն աշխատանքի ու  ի վիճակի կլինե՞ն արդյոք վճարել վարձերն ու մարել կուտակած պարտքերը:  

Հիշեցնենք, որ Հայաստանում այսօր ապրում է մոտ 700 սիրիահայ ընտանիք:

Սիրիահայ Սիլվա Հակոբյանն Անկախին հայտնեց, որ իրենց վիճակը նույնպես ծանր է: Ապրում են վարձով, վարձավճարը 100 հազար դրամ է, և արդեն երեք ամիս է՝ վարձն ամբողջությամբ չեն կարողանում վճարել, մաս-մաս են վճարում՝ կտրելով սննդի գումարից:

Պատմում է, որ երեկ վարձը վճարելու օրն էր, և նորից գումար չկար ամբողջը վճարելու: Այդ ապրումներից ճնշումը բարձրացել է, և ինքնազգացողությունն այնքան է վատացել, որ հարևանները շտապօգնություն են կանչել:

«Մենք սովոր չենք այսպես ապրել, մենք միշտ արժանապատվորեն ենք ապրել»,-ասում է տիկին Սիլվան՝ զսպելով հուզմունքը:

Ամուսինը չի աշխատում, աշխատանք չկա: Երեք որդիներից փոքրն առողջական խնդիրներ ունի, մինչև կորոնավիրուսն էլ չէր աշխատում: Մյուս որդիներն աշխատում են ավտոտեխսպասարկմա ոլորտում, բայց վերջին երկու, երկուսուկես ամսում գրեթե գործ չեն արել: Տիկին Սիլվան մինչև կորոնավիրուսը մեկ-մեկ արևելյան ուտեստների պատվերներ էր ընդունում, հիմա պատվեր ընդհանրապես չկա:

«Եթե կառավարությունը գոնե մեր բնակարանների վարձի մի մասը տա, մենք կկարողանանք այս վիճակից դուրս գալ: Բայց հիմա տուն գումար գրեթե չի մտնում, ինչպե՞ս ապրենք և տան վարձն ու կոմունալ վարձերը վճարենք: Շատ դժվար է, շատ: Ասեմ, որ մեր շենքում շատ սիրիահայեր կան, որոնք բոլորն էլ վարձով են ապրում և բոլորն էլ նույն ծայրահեղ վիճակում են»:

«Հայաստանի բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների սփյուռքահայ շրջանավարտների ընկերակցություն» ՀԿ նախագահ Արտեմիս Լեփեջյանը, որի կազմակերպությունը սիրիահայերից բազմաթիվ նամակներ է ստացել սոցիալական խնդիրների վերաբերյալ, դիմել է տասնյակ պետական կառույցների, նույնիսկ ԱԺ խմբակցություններին՝ խնդրելով աջակցել Հայաստանում ապրող սիրիահայերին:  

«Նրանցից շատերն աշխատում են սպասարկման ոլորտում՝ տաքսի, ոսկերչություն, ավտոտեխսպասարկում, զոդում, հագուստի և կոշիկի արտադրություն և այլն: Սակայն այս օրերին զրկվել են ապրուստի միջոցներից, և նրանց ընտանիքներն ունեն լրջագույն խնդիր՝ վճարելու տան վարձերն ու կոմունալ ծախսերը: Մենք մոտ մեկ ամիս առաջ դիմել ենք պետական կառույցներին, խնդրել ֆինանսական աջակցություն տրամադրել սիրիահայերին, գոնե մասամբ փոխհատուցել վարձավճարները, բայց սայլը տեղից չի շարժվում: Ոչ ոք չի ուզում սիրիահայերի հարցերով զբաղվել»,-ասում է տիկին Լեփեջյանը:

ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունից, նամակին ի պատասխան, հայտնել են, որ ՀՀ կառավարության կողմից ընդունվել են մի շարք միջոցառումներ՝ ուղղված կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացմանը, և խորհուրդ են տվել, որպեսզի սիրիահայերը նույնպես դիմեն և ծրագրերում ընդգրկվելու դեպքում օգտվեն:  

Այսինքն, փաստացի նախարարությունը մերժել է սիրիահայերին աջակցություն ցուցաբերելու վերաբերյալ կազմակերպության դիմումը:

Պետական որոշ կառույցներ էլ կազմակերպության դիմումը վերահասցեագրել են Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակ: Սակայն գրասենյակից պատասխանել են, որ իրենց կառույցն այն պետական գերատեսչությունը չէ, որը ծառայություններ է մատուցում սոցիալական ապահովման բնագավառում, և իրենք կարողանում են լուծումներ առաջարկել միայն անհատական դեպքերի պարագայում՝ դիմելով միջազգային գործընկերներին կամ համապատասխան ՀԿ-ներին, ինչպիսին նաև Արտեմիս Լեփեջյանի ղեկավարած ՀԿ-ն է: Այսինքն, այս կառույցից էլ որևէ դրական արձագանք չի եղել:

Տիկին Արտեմիսը ցավում է, որ կառավարությունը հերթական անգամ անտեսում է սիրիահայերին և կորցնում նրանց լավատեսությունն ու հայրենիքի հետ կապվելու հնարավորությունը, ինչը եղավ նաև սիրական ճգնաժամից հետո, երբ տասնյակ հազարավոր սիրահայեր ներգաղթեցին Հայաստան, բայց չունենալով ապրելու և ինտեգրվելու հնարավորություն՝  հեռացան երրորդ երկրներ: Հիմա հերթը Հայաստանում մնացած մի բուռ սիրիահայերինն է, որոնց թիվն այսօր 6-7 հազարը չի գերազանցում:

«Լավ, մի՞թե դժվար է վարձով ապրող սիրիահայերի վարձավճարները գոնե մի մասով փոխհատուցել: Հարցը ոչ միայն ֆինանսական է, այլև բարոյական: Այդ մարդիկ պիտի զգան, որ պետությունն իրենց չի անտեսում, իրենց թիկունքին կանգնած է»:

Տիկին Արտեմիսն ասում է, որ սիրիահայերի հետ կապված խնդիրները շատ են և չեն սահմանափակվում կորոնավիրուսի համավարակով պայմանավորված  իրավիճակով: Պարզապես եղած խնդիրներին ավելացել են նոր և հրատապ լուծում պահանջող խնդիրներ:

Նա հիշում է, որ խորհրդային տարիների 60-ական թվականներին կազմակերպված հայրենադարձության ժամանակ, օրինակ, պետությունը շատ լավ էր պատրաստվել, և հայրենադարձված սիրիահայերին հայրենիքում սպասում էին հատուկ նրանց համար կառուցված բնակարանները: Բնակարանի հարցն այսօր սիրիահայերի թերևս ամենալուրջ խնդիրն է, որն այդպես էլ չլուծվեց՝ շատերին ստիպելով հեռանալ Հայաստանից: Հիմա դրված է գոնե այս ճգնաժամի ժամանակ բնակարանների վարձավճարները մասնակիորեն փոխհատուցելու հարցը, բայց, պարզվում է, նույնիսկ այդ խնդիրը կառավարությունը չի ուզում իր վրա վերցնել:

«Այս վերաբերմունքն ուղղակի ամոթալի է: Մնում է՝ մի նամակ գրենք Ասադին, խնդրենք՝ ինքնաթիռ ուղարկի, վերադառնանք Սիրիա: Երևի էնտեղ սիրիահայերն ավելի լավ կկարողանան իրենց գոյությունը պահել, քան հայրենիքում: Ուրիշ եզրահանգում անել չենք կարող»,-ամփոփում է Արտեմիս Լեփեջյանը:

սիրիահայերի հիմնախնդիրներ սիրիահայեր Արտեմիս Լեփեջյան Հայաստան կորոնավիրուս սոցիալական աջակցություն Խմբագրի ընտրանի

Այլ հոդվածներ հեղինակից

Գողանում են ծաղիկները, ծաղկասածիլները, կոտրում են նորատունկ ծառերը. Էջմիածնի քաղաքապետարանը ահազանգում է
2-րդ զորամիավորման հրետանավորներն անցկացրել են մասնագիտական պարապմունքներ
Դավիթ Բաբայանը՝ Արայիկ Հարությունյանի խորհրդական
Տանկային ստորաբաժանումներն անցկացրել են զորավարժություն
Գուրգեն Մարգարյանի գործով ՄԻԵԴ որոշումը հաստատեց Ադրբեջանի հայատյաց քաղաքականությունը
Ռուսաստանի էներգետիկայի եւ վառելիքի առաջին նախարար Վլադիմիր Լոպուխինը մահացել է կորոնավիրուսից
Չեմ կարծում, որ ինչ-որ մեկը կա, որ այս մեծամասնության հետ պատրաստ է կառավարությունում աշխատել. Մարուքյան
Հունիսի 2-ին «Արմենիա» ավիաընկերությունը կիրականացնի հատուկ չվերթ Երևան-Միներալնիյե Վոդի-Երևան ուղղությամբ
Արմեն Սարգսյանը համոզված է, որ սփյուռքահայերի ներուժն օգտագործելու համար անհրաժեշտ է ինստիտուցիոնալ մոտեցում ունենալ
Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանը ներկայացնում է նոր ոստիկանապետին. ուղիղ
Նիկոլ Փաշինյանն ուղերձ է հղել Վրաստանի վարչապետ Գիորգի Գախարիային
ՄԻԵԴ-ը հրապարակեց Գուրգեն Մարգարյանի սպանության գործով վճիռը. փաստաբանների մամուլի ասուլիսը. ուղիղ
Սիրելի օլիգարխի «Նատալի Ֆարմը» այն 4 ընտրյալներից է, որը պետպատվերով կորոնավիրուս է թեստավորում. Hraparak.am
Արցախի նախագահը ներկայացրել է նոր կառավարության և պետական կառավարման այլ մարմինների կառուցվածքը
Նադալը կարանտինից հետո առաջին մարզումն է անցկացրել
Վահագն Հովակիմյանը հիմա բարդ վիճակում է, պետք է որոշի՝ ինքն է դատվում, թե Բուքիքիոն ու Սերժ Սարգսյանը. Մարուքյան
Մայիսի 26-ի ցերեկը, 27-31-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ
Հաջորդիվ պարոն Գորգիսյանը կխոսի 5G աշտարակներով չիպավորելու մասին․ Արսեն Թորոսյան
Բա որ վրացիներն էլ մեր վարորդներին ասեն՝ վարակված են ու տանեն կարանտինի մեջ մտցնեն. Մարուքյանը՝ Թորոսյանի մասին
Գյումրիում այրվել են տանիքի փայտյա կառուցատարրերը
Հայցում եմ քաղաքացիների ներողամտությունը․ Մակունցը՝ Արցախում խնջուքին առանց դիմակ մասնակցելու մասին
Իբրաիմովիչը վնասվածք է ստացել
Վահագն Աբգարյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը ճանաչվել է անթույլատրելի. ինչու չի կատարվում այդ որոշումը. Փաստաբան
Դիմակ չկրելու համար պատգամավորը չի կարող նախազգուշացում ստանալ, եւ ԱԺ-ն չի կարող պատգամավորն հեռացնել մեկ օրով, այնուհետեը 7 օրով. Մարուքյան
Մենք մաքսիմալ մեծ եկամուտ պետք է ստանանք տարածքների վաճառքից. Մարության
Ավելին
Ավելին