f

Անկախ

Հայաստանյան առաջատար հրատարակչությունները հանդես են եկել «Մի՛ սպանիր վաղվա գիրքը» նախաձեռնությամբ


Հայաստանյան առաջատար հրատարակչությունները սոցիալական հարթակներում հանդես են եկել «Մի՛ սպանիր վաղվա գիրքը» նախաձեռնությամբ։  Նախաձեռնության նպատակն է համատեղ ուժերով պայքարել գրքերի անօրինական տարածումների դեմ՝ հանրությանը հեղինակային իրավունքի մասին իրազեկելու արշավի միջոցով։

Նախաձեռնությանը միացել են «Էդիթ Պրինտ», «Անտարես», «Զանգակ», «Newmag», «Բուկինիստ», «Գրքամոլ», «Դարակ», «Էջ», «Կարապ», «ԳրաՏուն» հրատարակչությունները։

Ձեռնարկն իր բնույթով աննախադեպ է, քանի որ առաջին անգամ հայաստանյան հրատարակչությունները միավորվում են՝ համատեղ ջանքերով իրականացնելու կրթադաստիարակչական կարևոր արշավ։

Հրատարակչությունների տարածած հայտարարության մեջ մասնավորապես ընդգծվում է, որ վերջին տարիներին հայաստանյան հրատարակչությունները բախվում են բավական լուրջ ու մտահոգիչ խնդրի:

«Հայաստանում ապրող բազում անձինք/ կազմակերպություններ, խախտելով «Հեղինակային իրավունքի և հարակից իրավունքների մասին» ՀՀ օրենքը, տարածում են մեր հրատարակած գրքերի պատճենված՝ սկանավորված և PDF դարձրած, անգամ լուսանկարած էջերը՝ խախտելով հրատարակիչների, ստեղծագործողների, թարգմանիչների, նկարազարդողների և շատ ու շատ այլ մարդկանց հեղինակային և հարակից իրավունքները: Անօրինական այս տարբերակները տարածվում են սոցիալական ցանցերի խմբերով, անձնական նամակներով, էլեկտրոնային փոստերով: Այս ընթացքում նույնիսկ ստեղծվել են էլեկտրոնային գրքերի տարածման կայքեր և ֆեյսբուքյան խմբեր:

Ընթերցողներից շատերը չեն էլ պատկերացնում, թե ինչ երկար ճանապարհ է անցնում գիրքը՝ մինչև իրենց ձեռքին հայտնվելը։ Ընթերցողներից շատերին հայտնի չէ, թե որքան աշխատանք են կատարում հրատարակիչները, որքան միջոցներ են ծախսում այս կամ այն գրքի հեղինակային իրավունքի ձեռքբերման, թարգմանության, խմբագրման, սրբագրման, ձևավորման ու հարակից աշխատանքների վրա: Որքան գումար է ծախսվում գրքերի տպագրության, մարքեթինգային և գովազդային արշավների վրա: Այս ամենը հրատարակիչներն անում են մեծ ջանքերի գնով՝ ընթերցողին հասցնելով բարձրակարգ արտադրանք»,-նշում է հայտարարության մեջ;

Խոսելով մտավոր սեփականության բնագավառում կատարվող օրինախախտումների մասին` հրատարակիչները հարկ են համարել նշել այն հանգամանքը, որ հասցված վնասները բազմակողմ են, դրանք վերաբերում են ոչ միայն հրատարակիչներին։ Հանդիսանալով իրենց հեղինակների ներկայացուցիչները` հրատարակիչներն ամեն կերպ իրենց հնարավությունների սահմաններում փորձում են պայքարել այդ արատավոր երևույթի դեմ, սակայն միայն մասնավոր հատվածի գործողությունները բավարար չեն։

«Մտավոր սեփականության՝ մասնավորապես՝ հեղինակային իրավունքների իրավախախտումների հետևանքով նվազում է հեղինակների՝ նոր գրքեր ստեղծելու մոտիվացիան, քանի որ, եթե չկա դրա սպառումը՝ հետևաբար բացակայում է նաև նոր ստեղծագործություններ ստեղծելու անհրաժեշտությունը։

Պատկերացրեք մի հասարակություն, որտեղ չեն գրվում նոր գրքեր, չեն թարգմանվում արտասահմանյան գրականության ամենապահանջված և սիրված նմուշները հայերենով․․․

Մյուս կողմից՝ իրավախտները չարաշահելով հայաստանյան հրատարակիչների բարձր հեղինակությունը, հաճախ համացանցում՝ ազատ հասանելիությամբ կամ վճարովի տարբերակով տեղադրում են մեր գրքերի կազմերով ֆայլեր, որոնք հնարավոր է՝ լինեն այլ թարգմանիչների աշխատանքներ (երբեմն կասկածելի բովանդակությամբ), ցածրորակ ֆոտոպատճենահանման պատճառով վնաս հասցնեն ընթերցողի տեսողությանը և բազում այլ խնդիրներ առաջացնեն, որոնց համար հրատարակիչը պատասխանատու չէ։ Ընդհանուր առմամբ՝ մտավոր սեփականության և մասնավորապես հեղինակային իրավունքների վերաբերյալ խնդիրը վերաճում է մեկ այլ, ոչ պակաս կարևոր խնդրի, այն է՝ անբարեխիղճ մրցակցությունը»,-ընդգծվում է հայտարարության տեքստում։

Ոչ միայն հրատարակիչներին, այլև ամբողջ ոլորտին վնաս հասցնող ապօրինությունը շատ հաճախ արվում է նաև չգիտակցված, ուստի հրատարակիչներն այս հայտարարությամբ կոչ են անում չտարածել իրենց հրատարակած գրքերի պատճենված՝ սկանավորված, PDF տարբերակ դարձրած և անգամ լուսանկարած էջերը, քանի որ դրանով խախտվում են հրատարակիչների, ստեղծագործողների, թարգմանիչների, նկարազարդողների և շատ ու շատ այլ մարդկանց հեղինակային իրավունքները:

«Որպես շահագրգիր կողմեր՝ մենք ցանկանում ենք առավելագույնս զարգացնել և հզորացնել մեր երկրի տնտեսությունը, ամրացնել հեղինակ-հրատարակիչ-ընթերցող կապը և ապահովել փոխադարձ հարգանքը և վստահությունը վերոնշյալ երեք կողմերի միջև։ Եվ այդ համատեքստում մենք նախատեսում ենք իրականացնել իրազեկման արշավ, որի մասին քայլ առ քայլ կտեղեկացնենք բոլորիդ: Իսկ մինչև այդ, մյուս հրատարակչություններին, գրախանութներին, գրադարաններին, ՀԿ-ներին, գրական ակումբներին, ժամանակակից գրողներին, նկարազարդողներին, թարգմանիչներին և հատկապես գրքասերներին կոչ ենք անում միանալ այս հանրօգուտ շարժմանը՝ տարածելով մեր կողմից հրապարակվող տեղեկատվություններն ու պաշտոնական՝  #միսպանիրվաղվագիրքը հեշթեգը՝ այդպիսով ապահովելով էլ ավելի լայն իրազեկում»,-նշված է հայտարարության տեքստում։

Հայաստան Էդիթ Պրինտ

Այլ հոդվածներ հեղինակից

Հնդկաստանում նորածին երեխան լաց է եղել սեփակայն թաղման ժամանակ
ԱԺ-ն հատուկ նիստ է հրավիրել. օրակարգում արտակարգ դրությունը երկարաձգելու հարցն է (ուղիղ)
Ու՞ր է մեր գերագույն գլխավոր հրամանատարը, ինչու՞ դիրքերում չէ. Գևորգ Պետրոսյան
«Մի բան ասում ենք, հակառակն անում»․ կրթության փորձագետ
«ՎԵՏՕ» շարժման անդամներից մի քանիսը, այդ թվում՝ Նարեկ Մալյանն ազատ արձակվեցին․ ուղիղ
Իմունաբանը՝  COVID-19 վարակի կանխարգելման տարբերակների  մասին
Միջազգային կառույցներին ուղարկեցինք գնդակոծությունների վերաբերյալ առաջին միջանկյալ զեկույցը. Թաթոյան
Անհանգստություն եմ հայտնում Ստյոպա Սաֆարյանի կողմից ազգամիջյան թշնամանք հրահրելու կապակցությամբ. «5-րդ ալիքի» տնօրեն
Իրականացվող գործողություններում պարտադիր ժամկետային ոչ մի զինծառայող ներգրավված չէ. Մովսես Հակոբյան. Armlur.am
ՄԻՊ-ի արագ արձագանքման խմբերը գտնվում են Ոստիկանության Արտաշատի և Մասիսի բաժիններում
Երրորդ և հաջորդ երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստն այսուհետ վճարվելու է ամբողջությամբ՝ առանց ընտանեկան դրամագլխի
Ինչո՞վ է ավարտվելու Փաշինյանի «խաղաղասիրությունը». Թևանյան
Ի՞նչ քաղաքական խնդիր էր հետապնդում Էրդողանը․ Սուրբ Սոֆիայի կարգավիճակը և քաղաքակիրթ աշխարհը
Ինչպես են վերահսկվում մայրաքաղաքում իրականացվող շինարարական աշխատանքները
Բանակի ու զինվորի կողքին լինելը մեզնից յուրաքանչյուրի սրբազան պարտքն ու պարտականությունը պետք է լինի. Ծառուկյան
Նարեկ Մալյանը և «ՎԵՏՕ» նախաձեռնության անդամները Արտաշատի ոստիկանությունում են. ուղիղ
ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարն արտակարգ նիստ է հրավիրել հայ-ադրբեջանական սահմանին իրավիճակի սրման կապակցությամբ
Երեք կուսակցություններն ԱԺ որոշման նախագիծ են մշակել. առաջարկում է վերացնել հավաքների ազատության սահմանափակումը
«Ճգնաժամն ընդամենը խաղի կանոնների փոփոխություն է․ բիզնեսում հաղթելու են ուժեղագույնները»․ Վահրամ Միրաքյան
Կորոնավիրուսային հիվանդանոց տեղափոխման է սպասում ընդամենը 1 մարդ. Հունիսի սկզբին այդ թիվը հասել էր մինչև 300. Թորոսյան
Փաշինյանի ՖԲ էջում Բաքվի բռնապետի քարոզչամեքենայի ապատեղեկատվության վրա հղում է դրված․ Վարդան Ոսկանյան
Կասկած չկա, որ մեր Զինված ուժերը կպահպանեն ՀՀ սահմանների անձեռնմխելիությունը. Փաշինյան
Wizz Air Abu Dhabi-ն Աբու Դաբի- Երևան-Աբու Դաբի երթուղով չվերթեր կիրականացնի
Արցախա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում գիշերը օպերատիվ իրադրությունը հիմնականում հանգիստ է եղել
15 քաղաքացի բերման է ենթարկվել Արարատի մարզի բաժիններ. ՎԵՏՕ շարժման հայտարարությունը
Ավելին
Ավելին