f

Անկախ

Պահպանելով  ավանդական  ձևերը,  փորձում  եմ  ստեղծել  նոր  զարդեր.   Ցոլակ Կոշտոյան


1830-ական թվականներին Կոշտոյանները էրզրումից գաղթեցին Արևելյան  Հայաստան և հաստատվեցին  Ալեքպոլում։  Գաբրիել  Կոշտոյանը  տեղի  հայտնի  ոսկերիչ-արծաթագործներից էր,  նրա  որդին՝ Աղասի Կոշտոյանը, Ալեքպոլի կենտրոնում բացեց իր արհեստանոցը:  Իր  զարդանախշերով  հարուստ ու եզակի գործերով  հայտնի  ոսկերիչ-արծաթագործին  շատերն  էին  ճանաչում:  Կոշտոյանների  արհեստանոցը  այլևս  չկա,  բայց 120 տարվա նախշերն  ու  գործիքները  պահպանվել  են և  գտնվում են  Կոշտոյանների թոռան  տանը: Կոշտոյանների  գերդաստանի զավակները  հայտնի նկարիչներ ու քանդակագործներ  դարձան,  իսկ  Ցոլակ Կոշտոյանը մասնագիտությամբ  նկարիչ-մանկավարժ  է, երկար  տարիներ աշխատել է իր  մասնագիտությամբ, բայց նրա համար ամենակարևորը  միշտ  եղել է  արծաթագործությունն  ու   ոսկերչությունը:

Այսօր այդ  արհեստը  շարունակում է  Ցոլակ  Կոշտոյանը, ով մինչ այսօր աշխատում  է իր պապի՝  ԱղասիԿոշտոյանի  Էրզրումից  բերված   գործիքներով։

Ցոլակ Կոշտոյանը գյումրեցի չորրորդ սերնդի արծաթագործ է: Նա աշխատում է իր պապից ժառանգած 120-ամյա գործիքներով և կաղապարներով՝ պատրաստելով ալեքսանդրապոլյան ժամանակաշրջանի հայտնի զարդեր՝ գոտիներ, թևնոցներ, մատանիներ և ականջօղեր: Վարպետ Ցոլակը նաև պատրաստում է արծաթե և ոսկեջրած մուշուրբաներ՝ Գյումրու հանրահայտ բաժակները, որոնք յուրահատուկ ձայն են արձակում ջուր խմելիս: Վարպետ Ցոլակը շատ ճանաչված մարդկանց համար է պատրաստել մուշուրբա՝  Հռոմի պապի, Սպիվակովի...                                                                                                                                             Սա Վարպետ Ցոլակի համար կյանքի մասնագիտություն է։

«Անկախ»-ը  զրուցել է   գյումրեցի  Վարպետ Ցոլակ Կոշտոյանի  հետ:

 

- Վարպետ,  Դուք  գյումրեցի   չորրորդ  սերնդի արծաթագործ եք, միակ ժառանգըով շարունակում է ապուպապերի գործըՄասնագիտությամբ  նկարիչ-մանկավարժ եքերկար  տարիներ դասավանդել եք: Իսկ   ի՞նչ է  Ձեզ  համար արծաթագործությունը, զարդարվեստը. ապրուստի միջոց, մեր հին արհեստը տարածելու միջոցթե...

- Հիմնական նպատակը պահպանելու հին Գյումրվա ոսկերչության և արծաթագործության ավանդույթները, առանձնահատկությունները, այն փոխանցել հետագա սերունդներին: Արծաթագործությունը  ինձ համար սիրելի զբաղմունք է, աշխատում եմ նվիրումով: Ինձ համար այն ստեղծագործական աշխատանք է, միշտ պրպտում եմ և գտնում նորովի լուծումներ: Պահպանելով ավանդական ձևերը, փորձում եմ ստեղծել նոր զարդեր, համադրելով ավանդականն ու ժամանակակիցը:

 

-Աշխատում  եք  գործիքներով, որոնք ավելի քան  120  տարվա  պատմություն ունեն։  Իսկ ինչո՞վ  են  տարբերվում  Ձեր  պատրաստած  զարդերը,  ո՞րն է դրանց  գլխավոր  առանձնահատկությունը:

- Իմ պատրաստած զարդերը՝ թևնոցները, վզնոցները, գոտիները, բաժակները պատրաստվում են  հին կաղապարներով և գործիքներով, որոնք ժառանգել եմ հորիցս, որոնցով աշխատել են իմ նախնիները, պապս և հայրս: Այսօր իմ փորձս սիրով հաղորդում եմ որդուս, որպեսզի պահպանվի մեր պապենական արհեստը: Մեր զարդանախշված կաղապարները ինքնատիպ են,  չկրկնվող և դրանում է մեր զարդարվեստի յուրօրինակությունը:

 

-Ձեր զարդերը  տիպիկ հայկական են, գերիշխող է մեր ազգային  ոճը,  ձևերը,  գույները: Այսօր հին  հայկականը,  ավանդականը  որքանո՞վ է գրավում մարդկանց:

- Իմ պատրաստած զարդերի նախշերը տիպիկ հայկական են, բուսական , կենդանական պատկերներով, աչքի են ընկնում իրենց համաչափությամբ և ճկուն հյուսվածքներով, հարթաքանդակային լուծումներով:

Այսօր մարդկանց հետաքրքրությունը  շատ մեծ է հին հայկական, ավանդական զարդարվեստի նկատմամբ:

 

-Գիտեմ, որ մուշուրբա եք պատրաստել  շատ ճանաչված  մարդկանց  համար՝ Հռոմի պապի, Սպիվակովի... Կպատմե՞ք  մեր ընթերցողներին, թե ինչ է իրենից  ներկայացնում  մուշուրբան և  ի՞նչ խորհուրդ  ունի:

-Մուշուրբան գումրեցու բաժակն է, Գյումրիում ասում են՝ կլկլան։ Մյուսներից տարբերվում է այն յուրահատուկ ձայնով, որ լսվում է ջուր խմելիս: Իմ պատրաստած արծաթյա կլկլան բաժակի վրա մի քանի շարքով եզրագծվում են Գյումրվա նախշերը: Բաժակի ձևը գալիս է հնուց, գյումրեցի վարպետները մտածել են ինչպես անեն, որ ջուր խմելիս լսվի ջրի կլկլոցը, և այս բաժակը դարձել է Գյումրվա խորհրդանիշ: Բաժակի վրա օգտագործվում է 40 առանձին դետալներ, հետաքրքիր է նաև զարդանախշված բռնակը: Բաժակը պատրաստվում է մոտ 20 օրում: Արծաթյա բաժակը ունի բուժիչ նշանակություն, ջուրը նրա մեջ մանրէազերծվում է:

 

- Առաջներում ոսկյա և արծաթյա զարդեր կրելը հարգի է եղել  գյումրեցիների ընտանիքներում։  Դրանք  պարտադիր կրում էին արհեստավորների  կանայք։  Իսկ  հիմա ովքե՞ր  են  Koshtoyan  Jewelry   ապրանքանիշի  յուրահատուկ  ու տարբերվող  զարդերի պատվիրատուները:

- Ավանդույթ է եղել, որ Գյումրեցի արհեստավորի կինը անպայման պետք է ունենար ոսկյա թևնոց՝ բիլազուկ, և հարսանիքների ժամանակ այն պարտադիր պետք է կրեին, երբեմն  այն կրում էին  երկու թևերին: Ըստ հռչակի ու վարպետության էլ՝ արհեստավորի կնոջ բիլազուկը լինում էր ոսկյա ու արծաթյա: Դա ցույց էր տալիս տվյալ արհեստավորի դիրքը և արժանապատվությունը հասարակության մեջ:

Իսկ  հիմա  մեր պատվիրատուները արվեստագետներ են,  բժիշկներ, ուսուցիչներ, ուսանողներ, տարբեր մարդիկ, որոնց դուր են գալիս մեր զարդերը և սիրով կրում են:

 

-Ինչպե՞ս  եք  իրականացնում   ձեր  արտադրանքի  վաճառքըՄարքեթինգային  ինչպիսի՞ քայլեր  եք  արելորոնք   նպաստել  են  վաճառքին:

-  «Իմ Հայաստան»  մշակութային  ծրագրի հետ համագործակցությունը նոր շունչ հաղորդեց մեր արհեստին, այն ավելի ճանաչելի դարձավ հանրությանը: Հեռուստատեսային հաղորդումները, որոնք նվիրված էին իմ գործունեությանը մեծ հետաքրքրություն առաջ բերեցին: Սոցցանցում բացվեց   «Koshtoyan Jewelry»  էջը, որտեղ  ցուցադրվեց  իմ պատրաստած արծաթյա զարդերի տեսականին :

 

-Ձեր  ստեղծած   զարդերն  արդեն  ճանաչում  ունենպատվերներ  եք  ստանում  ոչ  միայն  Հայաստանի  տարբեր  վայրերիցայլ  նաև  արտերկրից: Կասեքո՞րն  է ձեր  հաջողության   գրավականը:

- Իմ հաջողության գրավականը այն է, որ պահպանում եմ ավանդականը, զարդերը պատրաստում եմ մեծ սիրով, պատվիրատուի հետ լինում եմ անկեղծ ու ազնիվ:

 

Հարցազրույցը՝    Թամարա  Թորոսյանի

 

Ցոլակ Կոշտոյան Գյումրի Հայաստան խմբագրի ընտրանի արծաթագործություն

Այլ հոդվածներ հեղինակից

Այս պահի դրությամբ Փաշինյանը ձևավորել է իր սրտի դատավորների թիմը․ Էլինար Վարդանյան
Պետք է մեր վճռական ձայնը բարձրացնենք և թույլ չտանք գործող իշխանությանը նորից պառակտել մեր հերոսական և մարտնչող ազգը․ Ավետիք Չալաբյան
Տարածաշրջանային լարված իրադրության պայմաններում տեղեկատվական գործիքների ճիշտ և օպերատիվ կիրառումն առանձնահատուկ նշանակություն ունի․ Տիգրան Աբրահամյան
Հրշեջ-փրկարարները մարել են ընդհանուր 8․4 հա տարածքում բռնկված հրդեհները
Քարաթափում՝ Ալավերդիում
Ազատության պողոտայում BMW է այրվել
Վայոց ձորում խոշոր եղջերավոր կենդանիներով բեռնված ավտոմեքենան գլորվել է ձորը
Եղիշե Թադևոսյանի 150-ամյակին` հոբելյանական փառատոն
Ակնհայտ է, որ Գագիկ Ծառուկյանն այլեւս քաղաքական բանտարկյալ է. ԲՀԿ հայտարարությունը
Եթե նախկինում կար մեկ ազգ, երկու պետություն, այժմ կա մեկ ազգ, մեկ բանակ․ Վահրամ Պետրոսյան
Արցախում կորոնավիրուսի 17 նոր դեպք է հաստատվել
ՅՈՒՆԻՍԵՖ․ Հակամարտությունները, կլիմայական ճգնաժամը և ՔՈՎԻԴ-19-ը հսկայական վտանգ են ներկայացնում կանանց և երեխաների առողջության համար
Կորոնավիրուսով վարակման 429 նոր դեպք մեկ օրում. մահացել է 3 մարդ
Քաղաքական հետապնդում չկա՞. Հոգով կույրերի ժամանակը
Էրիկ Բազինյան. «Ինչպես ռինգում, այնպես էլ կյանքում պետք է ամեն ինչ անել հաղթող դուրս գալու համար»
Անկում՝ կորոնավիրուսի հնարավոր երկրորդ ալիքից առաջ
«Ժողովուրդ». Սնանկության դատարանի դատավորները դիմումներ են գրում. գործընթացը սկսված է
Բաց նամակ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին
Դատական համակարգում բարեփոխումներ են արվելու աննադանիբեկյանակերպ ու մնացականմարտիրոսյանանման երևույթներին ավելի բարձր պաշտոններ շնորհելու համար
«Հրապարակ». Դավիդյանի մահը քննարկումների առիթ է տվել
«Ժողովուրդ». Բնակարանային շուկան Հայաստանում պասիվացել է. գործարքները նվազել են
«Հրապարակ». Սկանդալային առաջարկ. ՀԴՄ կտրոն չվերցնողներն էլ կպատժվեն
«Հրապարակ». Նիկոլ Փաշինյանը պատգամավորներին վախեցնում է արտահերթ ընտրություններով
«Ժողովուրդ». ՍԴ ճգնաժամը նոր է սկսում․ Վահե-Հրայր «կոալիցիա» է ձևավորվել
Պետությունը չի հոգում բժիշկների կարիքները, ոչ հատուկ արտհագուստ տրամադրելով, ոչ էլ նորմալ քանակի դիմակ տալիս
Ավելին
Ավելին