f

Անկախ

«Ազգային գրադարան»՝ անհրաժեշտ խոսք ընթերցողի համար


Պատահականություն չէ, որ «Ազգային գրադարան» վերնագրված գիրքը դարձավ ինձ համար գրավիչ և սկսեցի նախ ընդհանուր ուսումնասիրել, ապա՝ էջ առ էջ: Մանրատառ 350 էջից բաղկացած այս գիրքը հնարավոր չէ մի շնչով կարդալ: Սակայն ամեն էջ, ամեն նկար հայոց պատմության ակունքների մասին դիպուկ է և աշխարհընկալում հարստացնող:

Գիրքը մարդկության հիշողությունն է: Իզուր չի ասված. «գիրս մնա հիշատակող»: Ահա գրքի, գիրքը ստեղծողների ու պահողների մասին այս հանրագիտարանային տեղեկատվությունը բոլոր ընթերցողների համար անհրաժեշտ խոսք է:

Հեղինակը՝ Վիոլետա Մնացականյանը, Հայաստանի ազգային գրադարանի (մի ժամանակ «Հանրային» անունը կրող) նախկին աշխատակիցներից մեկն է, որի հետ համատեղ աշխատելու հնարավորություն չեմ ունեցել: Նրա դպրոց տեղափոխվելուց հետո գրադարանում ճանաչում ունեցող մատենագետների առաջարկությամբ և տնօրեն Ռաֆայել Իշխանյանի հավանությամբ գիտահետազոտական բաժնից տեղափոխվեցի հայ գրքի մատենագիտության բաժին: Այնտեղ նրա ստեղծագործական ձիրքը շատ բարձր էին գնահատում, հատկապես տպավորված եմ երջանկահիշատակ Նինել Ոսկանյանի բնութագրումներից: Գուցե գրադարանը «կորցրեց», բայց համոզված եմ, որ դպրոցը գտավ իր որոնածին:

Հետագայում այդ դպրոցի մասին, տվյալ դպրոցի նվիրյալ տնօրեն Գրետա Կրոյանի խորհրդով, խմբագրեց, ի մի բերեց «Դպրոցը» խորագրով գիրքը, որը տասը տարի անց դարձավ անցման շրջանի կարևոր պատում:

Իսկ «Ազգային գրադարան» աշխատությունը կարծես նրա նվիրումի շարունակությունը լիներ: Այդ գիրքը աշխարհի գրադարանների, գրքի մասին մի շտեմարան է, որը խոհեմ ընթերցողի համար բառիս բուն իմաստով սեղանի գիրք է, իսկ հանրային, համայնքային գրադարանների համար իսկական արժեք: Ընթերցողը դրանում կհամոզվի:

Գրախոսությանս նպատակը գովելը չէ կամ նրբին խոսքով նկատել, որ գիրքն այբբենական համակարգում կամ անձնանունների այբբենական ցանկ չունի: Այդ պակասը ընթերցողին կմղի ամբողջովին կարդալ, որ իր որոնածը գտնի, բայց ընթացքում շատ ձեռքբերումներ կունենա հեղինակի մտավոր ընկալումները, նաև իր անձնական որոնումներն ի հայտ բերելու առումով:

Մեր օրերում գիրք հրատարակելը դյուրին գործ չէ, բայց գիտեմ, որ դժվարություններ հաղթահարելու մեջ Վիեոլետա Մնացականյանն ինքն իրեն է գտնում՝ համախմբելով համախոհներին:

Սա հեղինակի 14 վավերագրական և գեղարվեստական գրքերի շարքում իր ուրույն տեղն ունի: Իսկ «Ճակատագրի արահետներով» ծավալուն պատմավեպն էլ, որը Շուշիի ազատագրման նյութերով է հարուստ (ավաղ, այսօր դարձյալ թշնամու ոտնակոխ), առանձին գրքերով նովելաշարքերն էլ իրենց բովանդակությամբ գրավիչ են և ընթերցելիս չես կարողանում կտրվել այս գրքից հեռացած համարվող ժամանակներում: Հերթական հայտնությունը դարձավ «Ազգային գրադարան» ժողովածուն, որը մեր ինքնության հենասյուներից մեկի՝ Հայաստանի ազգային գրադարանի համեստ հուշարձան է՝  երախտավոր Ռաֆայել Իշխանյանի աշխատություններից հետո:

Ես, որ Ազգային գրադարանի վաղեմի աշխատող եմ ու «անգիր» գիտեմ, թե ինչ գանձեր են թաքնված նրա պահոցներում, որոնք լույս են բերում նույնիսկ համատարած խավարի մեջ, վերստին հայտնաբերեցի  ինձ համար և երախտապարտի զգացումներով շրջեցի վերջին էջը, քանի որ այն իսկական մխիթարանք դարձավ մեր հայրենիքի այս դժվարին, անելանելի դժվարին օրերին:  

Աիդա Ադամյան

մշակույթ Հայաստան Գրախոսություն «Ազգային գրադարան»

Այլ հոդվածներ հեղինակից

ԽՈՐՀՈՒՐԴ ՊԱՇՏՈՆՅԱՆԵՐԻՆ․ Որ զանգում ենք, պատասխանեք, կարող է դա էլ, Տիրան Խաչատրյանի պես, ձեր վերջին շանսն է
Առաջին դեպքը չէ, երբ Հայաստանում գրանցված ավիաընկերությունների օգնությամբ Իրանը փորձում է շրջանցել ավիացիայի բնագավառում սահմանված պատժամիջոցները
Ափսոս էր գեներալը, ի սկզբանե Փաշինյանի գծած խաղի մեջ չպետք է մտներ։
ՔԱԿ-ը և Fly Armenia-ի ղեկավարները լավատեղյակ են ինչ է կատարվել, ծածկադմփոց անելը այս հարցում չի հաջողվի. Նավիկ Խաչատրյան
Մի թողեք, որ ամեն կորստից հետո նոր բանում համոզվեք, շուտ համոզվեք, որ էլ կորուստ չլինի։
Իրանց համար Արցախի հարցը երևի նույնպես «պատմագիտական հարց» ա, դրա համար էլ թեթև են տանում մեր հետ կատարվածը
Խաչատրյանն այն գեներալներից էր, որ իր անունը, որպես ռազմական գործիչ անցած իր ճանապարհը որոշեց ծառայեցնել անձամբ Նիկոլին
Նիկոլական թիմը հասկանում է, որ սպառում է Ռուսաստանին օգտակար լինելու ռեսուրսը եւ Պուտինը պատրաստվում է իրենց հանձնել սպանդանոց։
Փաշինյանը փորձում է արդարացնել սեփական սխալները. ռազմական փորձագետ
Արմեն Սարգսյանը չի ստորագրել այսպես ասած «կալանք տվող» և հեռախոսային խոսակցությունների լսման թույլտվություն տվող դատարանների ստեղծմանն առնչվող նախագծերը
Նիկոլը Տիրան Խաչատրյանին ազատեց ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալի պաշտոնից
Վազգեն Մանուկյանն այսօր Ազատության հրապարակում քաղաքացիների հետ քննարկել է երկրում ստեղծված իրավիճակը, Հայրենիքի փրկության շարժման հետագա անելիքները
Փաշինյանը փորձում է կեղծ, հակառուսական թեզեր առաջ մղել, «Իսկանդերը» գերժամանակակից զենք է, չի կարող այդ զենքի որակի հետ կապված ինչ-որ հարց լինել. Դավիթ Ջամալյան
Քննչական կոմիտեն գաղտնի է պահում պատերազմի զոհերի աճյունների սխալ հուղարկավորման դեպքերը
Ալվինա Գյուլումյանը դատի է տվել ՀՀ սոցապ նախարարությանն ու ՍԱՊԾ-ին
Իմ այցից հետո Արա Սաղաթելյանին արգելվել է որևէ տիպի կապն արտաքին աշխարհի հետ, այդ թվում՝ հեռախոսազանգերը և տեսակցություններն ընտանիքի անդամների հետ. Գևորգ Գորգիսյան
Yerevan.today-ը խեղաթյուրել է հեռախոսազրույցի բովանդակությունը
Փաշինյանի աջակիցը հարվածել է Yerkir.am-ի թղթակցի տեսախցիկին
Դեպարդեի գործակալն  արձագանքել է դերասանի  դեմ  առաջադրված բռնաբարության մեղադրանքներին
Սաhակաշվիլին Վրաստանի ընդդիմությանը հարձակման կոչ է արել
ԱՀԿ-ն՝  COVID-19 համաճարակի ավարտի ժամկետի  մասին
Վաղը՝ փետրվարի 25-ին, ժամը 13:00-ին, Արտաշատի մայրուղու սկզբնամասում գտնվող «Կոնտինենտալ» ռեստորանային համալիրի մոտից տեղի կունենա ավտոերթ
«Փաշինյանի հայտարարությունը պահանջում է կա՛մ ապացուցող մանրամասներ, կա՛մ պատկանում է քաղաքական հորինվածքների շարքին». Military Russia-ի գլխավոր խմբագիրը` «Իսկանդեր»-ի մասին
Ամեն օր կատարվում է նվազագույնը երեք դեպք, որոնցից յուրաքանչյուրի համար ցանկացած երկրի իշխանություն հրաժարական կտար․ Նիկոլի մնալու ամեն մի օրը մեզ մոտեցնում է պատերազմի․ Վազգեն Մանուկյան
Այս նկարն արվել է Շուշին հանձնելուց ու կապիտուլյացիոն պայմանագիրը կնքելուց մի քանի օր առաջ
Ավելին
Ավելին