f

Անկախ

Ո՞րը պետք է լինի գիտությունը խրախուսող հաջորդ քայլը․ գիտնականի առաջարկը կառավարությանը


«Սա կարևոր քայլ է Հայաստանում  գիտության պահպանման և զարգացման ճանապարհին։ Այսպիսով կկարողանանք  մեր գիտաշխատողների մտավոր պոտենցիալը միայն գիտության խնդիրների վրա կենտրոնացնել»,- ասում է ՀՀ ԳԱԱ Ա․ Նազարովի անվան երկրաֆիզիկայի և ինժեներային սեյսմաբանության ինստիտուտի տնօրեն, երկրաբանական գիտությունների թեկնածու  Ջոն Կարապետյանը՝ գնահատելով հաջորդ տարվա համար գիտության ֆինանսավորման ավելացումը։ 

Կարապետյանի խոսքով՝ կարևոր է նաև, որ գիտությանն ուղղված ներդրումները լինեն շարունակական։

Նա շեշտում է՝ մինչ այս ցածր, գրեթե սիմվոլիկ վարձատրության պատճառով հատկապես երիտասարդ գիտնականները, որոնք նորաստեղծ ընտանիքի կարիքները հոգալու, բնակարանով ապահովվածության  խնդիր ունեն, մի քանի տեղ էին աշխատում։ Իսկ այժմ գիտության ֆինանսավորման ավելացումը հնարավորություն է ստեղծում, որ գիտաշխատողը գոնե Հայաստանի համար միջին աշխատավարձ ստանա և ստիպված չլինի գիտությունից դուրս այլ աշխատանքով ապրուստ վաստակել։

 «Նորմալ վարձատրության պարագայում, երբ գիտաշխատողները սկսեն միայն գիտությամբ զբաղվել, շատ ավելի բարձր գիտական արդյունքներ կարձանագրենք»,- ասում է Կարապետյանը։ Նա համոզված է՝ առաջիկայում ունենալու ենք միջազգային հեղինակավոր գիտական ամսագրերում տպագրությունների կտրուկ աճ։ Ասում է՝ եթե ցածր ֆինանսավորման ու գիտնականների՝ մի քանի տեղով աշխատելու պարագայում էինք կարողանում միջազգայնորեն մրցունակ արդյունքներ ապահովել, ապա «պատկերացնո՞ւմ եք, թե ինչ արդյունքներ կունենանք, եթե գիտաշխատողների  մտավոր պոտենցիալը միայն գիտության խնդիրների վրա կենտրոնացնենք»։

Գիտաշխատողների աշխատավարձերի բարձրացումից զատ, Կարապետյանը կարևորում է  գիտական հիմնարկների, լաբորատորիաների տեխնիկական վերազինումը։ Ասում է՝  ժամանակակից սարքավորումները հնարավորություն կտան բարձր մակարդակի հետազոտություններ իրականացնել։ 

«Կարծում եմ՝ հաջորդ քայլը պետք է լինի այն, որ բոլոր ինստիտուտները ներկայացնեն առաջնային անհրաժեշտության  սարքավորումների ցանկ, որը պետությունն  առանց քննարկումների պետք է ապահովի։ Մեր ոլորտում, օրինակ՝ դրանք սեյսմիկ անվտանգության, ջրային ռեսուրսների որոնման, ջրամբարների անվտանգ շահագործման, տարածքի երկրաբանական ուսումնասիրությունների հետ կապված սարքավորումներն են»,- ասում է Կարապետյանը։

Նա նշում է՝ խորհրդային տարիներին ստեղծված հզոր գիտական դպրոցը դեռևս պահպանվել է, մինչ այժմ հաջողվել է գիտելիքների փոխանցումն ապահովել և սերնդափոխություն իրականացնել։ Սակայն սուղ ֆինանսավորման պատճառով ստեղծվել էր իրավիճակ, որ այդ ամենը վտանգի տակ էր հայտնվել։ Այժմ, երբ պետության հոգածությունը զգացվում է, հնարավոր կլինի խուսափել այդ խնդիրներից։ 

Կարապետյանը, սակայն, կարծում է, որ մարզերում գործող գիտական ինստիտուտներն առավել մեծ հոգածության ու ուշադրության կարիք ունեն, ինչը պետք է անպայման հաշվի առնվի պետական մակարդակով։ 

«Պետք է նկատի ունենալ, որ մարզերում խնդիրներն ու դժվարություններն ավելի շատ են։ Չնայած դրան, կարևոր է, որ մարզերում գիտությունը խրախուսվի, որպեսզի կարողանանք գիտական միտքը նաև մարզերում զարգացնել, տաղանդավոր երիտասարդներին ներգրավել գիտություն ու պահել։ Մարզերում գիտությունը զարգացնելը և երիտասարդներին մարզերում և գիտությունում պահելը ռազմավարական նշանակություն ունի։ Ի վերջո այսպիսով նաև ծանրաբեռնված մայրաքաղաքը բեռնաթափելու խնդիր ենք լուծում։  Հետևաբար կարևոր է, որ մարզային գիտական կազմակերպություններն  առավել մեծ պետական հոգածության արժանանան»,- ասում է Կարապետյանը՝ հավելելով, որ դա է հուշում նաև երկրի համաչափ զարգացման տրամաբանությունը։

 

խմբագրի ընտրանի գիտություն գիտության զարգացում գիտության ֆինանսավորում Ջոն Կարապետյան Գյումրի

Արագացված ատեստացիայի հնարավորությունը ձևական էր, չի կարելի համարել, որ ինչ-որ բան արեցին մեզ համար. գործազուրկ դարձած մանկավարժ
Փաշինյանը բացում է խաղաքարտերը. կոնկրետ մի թվականի քարտեզով չի իրականացվելու սահմանազատումը (տեսանյութ)
Ներքին գործերի նախարարը ժամանեց Տավուշ
Բագրատ Սրբազան. Այս գործընթացը խաբերությամբ արված գործընթաց է, այն պետք է կասեցվի
Տավուշի մարզպետը բողոքող գյուղացիներին ասել է՝ այլընտրանք չկա. Գառնիկ Դանիելյան
Երեկվա փաստաթուղթը ծնվեց նենգաբար, այն պահին, երբ գնում էին հանրային քննարկումներ, ձևակերպվում են առաջարկներ, որոնք ՀՀ-ի դիրքերը կուժեղացնեին․ Վահե Հովհաննիսյան
Տավուշի մարզպետը եկավ Կիրանց. Նա փակ հանդիպում է անցկացնում բնակիչների հետ. ճանապարհը դեռ փակ է
Բողոքի ակցիա՝ Ազատության հրապարակի հարևանությամբ․ քաղաքացիները փակել են ճանապարհը (տեսանյութ)
Բացահայտվել է «Սևան ազգային պարկում» առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակության և փողերի լվացման բազմադրվագ դեպք
Նվազագույն ծրագիրը այս գործընթացը կասեցնելն է, առավելագույնը այն է, որ այս մարդիկ պետք է չիշխանավարեն. Բագրատ Սրբազան
Ռուբեն Վարդանյանի հացադուլ հայտարարելու մասին լուրը լայնորեն լուսաբանվել է միջազգային լրատվամիջոցներում
Չափագրումների արդյունքում եկեղեցին քանդվում է, հարեւանիս տունը քանդվում է. Ոչ մի բան թույլ չենք տալու. Կիրանցի բնակիչ
Երևանի դպրոցներից մեկում 14-ամյա երեխան օդաճնշիչ ատրճանակով կրակել է 15-ամյա երեխաների վրա
Վարդան Ոսկանյան. Այսօր արթնացել ենք նույնիսկ բոլշևիկների կողմից նախանշված Հայաստանից ավելի փոքր տարածք ունեցող երկրում
Տիգրան Աբրահամյան. Պայքարի ու դիմադրության ռեսուրսն ու պոտենցիալը սպառված չէ
Կարմիր խաչի ու ՌԴ խաղաղապահ զորակազմի դուրսբերումն Արցախից բարձրացնում է այնտեղ նորանոր ադրբեջանական հանցագործությունների հավանականությունը. Արցախ Միություն  
Մինչև լուսաբաց ավելի քան 300 տավուշեցիներ փակ են պահել Վրաստան տանող միջպետական ճանապարհը
38-ամյա որդին սպանել է հորը. Նա դանակի մի քանի հարված է հասցրել. որդուն գտել են հարևան գյուղում
Ռուս քաղաքագետ. Մոսկվայի համար Անդրկովկասի նշանակությունը չափազանց մեծ է
Տեղի ունեցողը Հայաստանի՝ առաջին հերթին դիվանագիտության խոշոր պարտությունն է. Արսեն Խառատյան
Եթե հասարակությունը հանդուրժի այս վայրագությունը, ապա սրան կհաջորդեն արդեն քաղաքական սպանությունները․ Իշխանյան
Իրանի վրա հարձակման ժամանակ օգտագործված զենքերն ավելի շատ նման էին մանկական խաղալիքների. Իրանի ԱԳ նախարար
Որոշ մարզերում օդի ջերմաստիճանը կհասնի +30–ի. եղանակի տեսություն
Մահացել է «Իզվեստիայի» ռազմական թղթակից Սեմյոն Էրեմինը
Արարատի մարզում ապօրինի ընդերքօգտագործման հետևանքով պատճառված 13 մլն 736 հազար դրամի վնասը վերականգնվել է
Ավելին
Ավելին