f

Անկախ

Գիտաշխատողների աշխատավարձերի բարձրացումը կարևոր, բայց ոչ բավարար պայման է գիտությունը խրախուսելու համար․ Արայիկ Գրիգորյան


Գիտաշխատողների աշխատավարձերի բարձրացումը կարևոր, բայց ոչ բավարար պայման է գիտությունը խրախուսելու համար, կարծում է ՀՀ ԳԱԱ Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի Հնէաբանության և շերտագրության  լաբորատորիայի վարիչ, ավագ գիտաշխատող, ե․գ․թ․ Արայիկ Գրիգորյանը։ Նրա խոսքով՝ կարևոր է, որ համակարգային քայլեր ձեռնարկվեն՝ ուշադրության կենտրոնում ունենալով հատկապես երիտասարդներին գիտություն բերելու և պահելու հարցը։ Ասում է՝ այս փուլում աշխատավարձերի բարձրացումը երիտասարդ գիտաշխատողների վարձատրության վրա էապես չի ազդել, գումարն այնպիսին չէ, որ երիտասարդը կարողանա դրանով իր ընտանիքի կարիքները հոգալ։

«Մի անգամ մի  երիտասարդ ասաց՝ որ գիտությունը գիտնականին արժանապատիվ ապրելու և արարելու հնարավորություն պետք է տա:  Սակայն, ցավոք սրտի, այսօր մեր երկրում դա դեռ հնարավոր չէ»,- ասում է Գրիգորյանը՝ հավելելով, որ անգամ նվիրումի շնորհիվ գիտությունում մնալու դեպքում 5 կամ 10 տարի հետո ևս երիտասարդները մեծ աշխաավարձի հույս չեն կարող ունենալ․ կարիերայի շարունակականության հնարավորությունները  սուղ են։

«Երիտասարդը գիտություն կգա և արհեստավարժ մասնագետ կդառնա, եթե գործի տնտեսական շղթան և նա իմանա, որ աճի ու կարիերայի հնարավորություն ունի։ Իսկ ներկայում շատ երիտասարդներ հարց են բարձրացնում՝ պաշտպանեցինք, իսկ հետո՞։ Շատ հրաշալի երիտասարդներ ունենք, որ ի վերջո իրենց տեղն արտերկրում են գտել»,- ասում է Գրիգորյանը՝ ընդգծելով, որ ՀՀ-ն գումար և ռեսուրս է ծախսում մասնագետներ կրթելու և պատրաստելու վրա, բայց նրանց պոտենցիալը չի օգտագործում և չի ապահովում պայմաններ, որպեսզի նրանք իրենց գիտելիքները ծառայեցնեն հենց ՀՀ-ին։ Ասում է՝ ինչպես հանքարդյունաբերության ոլորտում աշխարհին հումք ենք մատակարարում, այդպես էլ մտավոր ոլորտում ուղեղների մատակարար ենք դարձել։

«Եթե ընդհանուր տնտեսական դաշտը բարենպաստ լինի, երիտասարդ մասնագետը  կարիերայի հնարավորություն ունենա, դուրս չեն գնա»,- ասում է նա։

Շարունակելով գիտության խրախուսման համար անհրաժեշտ պայմանների թվարկումը՝ նա  նշում է նաև լաբորատոր հագեցվածությունը, ինչպես նաև գիտական միջոցառումներին մասնակցության հնարավորությունը։ «Գիտական միջավայրի համար կարևոր է, որ մասնագետները տարբեր միջազգային համաժողովներին մասնակցելու հնարավորություն ունենան։  Առանց շփումների դժվար է աճել։ Նման համաժողովներին  այնպիսի հետաքրքիր մտքեր և համագործակցություններ են ստեղծվում, որոնք արդյունք են տալիս։ Մասնակցությունը միջազգային համաժողովներին  շատ կարևոր է, մինչդեռ այս հարցում  մեր հույսը հիմնականում  հրավիրող կողմի ֆինանսավորումն է»,- ասում է Գրիգորյանը։

Նա վստահ է՝ ունենք բավարար մտավոր  պոտենցիալ մեր երկրի առջև ծառացած մարտահրավերներին լուծում գտնելու համար։ Բայց դրա համար նախ պետությունը պետք է քայլեր ձեռնարկի գիտության զարգացման ուղղությամբ։ Իսկ դրա համար կարևոր պայման է, որ տնտեսական պոտենցիալ ունենանք։

«Գիտության դերն է նոր ձեռքբերումներով և հայտնագործություններով  օժանդակել  տվյալ երկրի տնտեսական զարգացմանը։ Դա է հիմնական խնդիրը։ Բայց դրա համար գիտական արդյունքը պետք է ներդրվի տնտեսություն և կիրառական ոլորտ։ Պետք է գիտություն-տնտեսություն կապ ձևավորվի, տնտեսությունը զարգանա, դա իր հերթին  կբերի մասնագետների պահանջարկի, որն  էլ կխթանի բոլոր ոլորտների զարգացումը»,- ասում է նա։

Գրիգորյանը նաև կարևորում է, որ գիտության զարգացմանն ուղղված քայլերը ճիշտ կառավարվեն․ նախորդ 30 տարիներին հենց կառավարման ոլորտում է, որ մեծ խնդիր ենք ունեցել։ «ԽՍՀՄ տարիներին գիտեին, թե կոնկրետ ինչ տնտեսական համակարգ պետք է ունենա երկիրը և ըստ այդմ էլ զարկ էին տալիս գիտությանը։ Մեր խնդիրն այդտեղ է»,- ասում է նա՝ հավելելով, որ մեր երկրում չի տեսնում պետության զարգացման ռազմավարության և գիտության փոխկապակցվածությունը։

«Մեր ինստիտուտի օրինակով ասեմ՝ մենք իներցիայով շարունակում ենք կատարել այնպիսի աշխատանք, որն իրականում տնտեսության համար շատ կարևոր է։ Ընդ որում մեր աշխատանքները միջազգային չափանիշներով գիտական նշանակություն ունեն»,- ասում է նա։

 

գիտություն գիտության ֆինանսավորում խմբագրի ընտրանի  Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտ ՀՀ ԳԱԱ գիտության զարգացում Հայաստան

Արագացված ատեստացիայի հնարավորությունը ձևական էր, չի կարելի համարել, որ ինչ-որ բան արեցին մեզ համար. գործազուրկ դարձած մանկավարժ
Փաշինյանը բացում է խաղաքարտերը. կոնկրետ մի թվականի քարտեզով չի իրականացվելու սահմանազատումը (տեսանյութ)
Ներքին գործերի նախարարը ժամանեց Տավուշ
Բագրատ Սրբազան. Այս գործընթացը խաբերությամբ արված գործընթաց է, այն պետք է կասեցվի
Տավուշի մարզպետը բողոքող գյուղացիներին ասել է՝ այլընտրանք չկա. Գառնիկ Դանիելյան
Երեկվա փաստաթուղթը ծնվեց նենգաբար, այն պահին, երբ գնում էին հանրային քննարկումներ, ձևակերպվում են առաջարկներ, որոնք ՀՀ-ի դիրքերը կուժեղացնեին․ Վահե Հովհաննիսյան
Տավուշի մարզպետը եկավ Կիրանց. Նա փակ հանդիպում է անցկացնում բնակիչների հետ. ճանապարհը դեռ փակ է
Բողոքի ակցիա՝ Ազատության հրապարակի հարևանությամբ․ քաղաքացիները փակել են ճանապարհը (տեսանյութ)
Բացահայտվել է «Սևան ազգային պարկում» առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակության և փողերի լվացման բազմադրվագ դեպք
Նվազագույն ծրագիրը այս գործընթացը կասեցնելն է, առավելագույնը այն է, որ այս մարդիկ պետք է չիշխանավարեն. Բագրատ Սրբազան
Ռուբեն Վարդանյանի հացադուլ հայտարարելու մասին լուրը լայնորեն լուսաբանվել է միջազգային լրատվամիջոցներում
Չափագրումների արդյունքում եկեղեցին քանդվում է, հարեւանիս տունը քանդվում է. Ոչ մի բան թույլ չենք տալու. Կիրանցի բնակիչ
Երևանի դպրոցներից մեկում 14-ամյա երեխան օդաճնշիչ ատրճանակով կրակել է 15-ամյա երեխաների վրա
Վարդան Ոսկանյան. Այսօր արթնացել ենք նույնիսկ բոլշևիկների կողմից նախանշված Հայաստանից ավելի փոքր տարածք ունեցող երկրում
Տիգրան Աբրահամյան. Պայքարի ու դիմադրության ռեսուրսն ու պոտենցիալը սպառված չէ
Կարմիր խաչի ու ՌԴ խաղաղապահ զորակազմի դուրսբերումն Արցախից բարձրացնում է այնտեղ նորանոր ադրբեջանական հանցագործությունների հավանականությունը. Արցախ Միություն  
Մինչև լուսաբաց ավելի քան 300 տավուշեցիներ փակ են պահել Վրաստան տանող միջպետական ճանապարհը
38-ամյա որդին սպանել է հորը. Նա դանակի մի քանի հարված է հասցրել. որդուն գտել են հարևան գյուղում
Ռուս քաղաքագետ. Մոսկվայի համար Անդրկովկասի նշանակությունը չափազանց մեծ է
Տեղի ունեցողը Հայաստանի՝ առաջին հերթին դիվանագիտության խոշոր պարտությունն է. Արսեն Խառատյան
Եթե հասարակությունը հանդուրժի այս վայրագությունը, ապա սրան կհաջորդեն արդեն քաղաքական սպանությունները․ Իշխանյան
Իրանի վրա հարձակման ժամանակ օգտագործված զենքերն ավելի շատ նման էին մանկական խաղալիքների. Իրանի ԱԳ նախարար
Որոշ մարզերում օդի ջերմաստիճանը կհասնի +30–ի. եղանակի տեսություն
Մահացել է «Իզվեստիայի» ռազմական թղթակից Սեմյոն Էրեմինը
Արարատի մարզում ապօրինի ընդերքօգտագործման հետևանքով պատճառված 13 մլն 736 հազար դրամի վնասը վերականգնվել է
Ավելին
Ավելին