f

Անկախ

ՄԻ ՇԵԿ, ՄԻ ԹՈՒԽ.../ ԱՐևԻ ԲՆԱԿԱՎԱՅՐԸ ՇԱՐՔԻՑ/


Երջանիկ են նրանք, ովքեր իրենց տատերի փեշերից բռնած են առաջին անգամ ոտքի կանգնել, հետո նստել իրենց պապերի ուսերին ու առաջին անգամ այդ երկնաքեր թվացող բարձունքից նայել աշխարհին; 

Ես իմ Սաթենիկ տատի փեշերից բռնած եմ ոտքի կանգնել, բայց բախտ չեմ ունեցել ՇՈՒՇԵՑԻ ԹՈՎՄԱՍ/ԹՈՒՄԱՍ/ պապի ուսերին նստելու; Պապիս հիշելիս, Սաթենիկ տատս ասում էր.,,-Գրիշը փորըմս էր... Թումասին Թիֆլիս տարան... Է՜ն տանիլն էր...,, Այսքանով ավարտվո ւմ էր Թովմաս պապիս պատմություն ն ու շատ բան մնում տատիս խորհրդավոր լռության ետևում; Մեծ բան չէր պետք խորհրդավոր լռությ ունը հասկանալու՝ Թովմասն իր հոժար կամքով չէր Թիֆլիս գնացել... տարել էին... ու է՜ն տանելն էր... Թեկուզ խունացած, մի լուսանկար անգամ չէր մնացել պապիս պատկերով, ու երբ տատիս հուշերի միջից նրա ապտկերն հանելու փորձ էի անում, ասում էր. -,,-Հրեն, հըրողբերդ, Թումաս պապդ ա, ընդի տրած...,, Գյուղի տարեցներն էլ, որոնց հիշողության մեջ դեռ կար Թումասը, հորեղբորս համար նույնն էին ասում,, ,,-Թումասը կըլոլած, ընդի տրած...,, Ինչ նման են ԿԸԼՈԼ-ԿԼՈԼԱԾ, ԿԼՈՆ-ԿԼՈՆԱԾ բառերը, նաև իմաստով; Շեկ, կապուտաչ, թիկնեղ տղամարդ էր հորեղբայրս; ,,-Բա ես խի՞ չեմ շեկ, կապտաչ,,- նեղսըրած հարցրել եմ Սաթենիկին;,, ,,-ՏՅՈՒ էլ/Դու էլ/ ինձ ես քաշել,,- ասում էր Սաթենիկն ու հեռավո՜ր, չսփոփված ափսոսանքով հիշում.,,-Ռոզիկն էլ էր շեկ...,, Եթե մեր հորաքրոջ մասին էր խոսքը, ընդհակառակը, հնդիկի պես թուխ, ճակատին էլ նշան՝ խալ ուներ մեր Ռոզիկը; Երբ նրան ուզելու էին եկել, փեսացու Հրանտը հատուկ ինձ համար ջեմով կարամել էր բերել, գինի էլ էին բերել, բայց սեղանին էր դրվելու էն ժամանակ, երբ հայրս ու հորեղբայրս կհամաձայնեին իրենց քրոջը Հրանտին տալու, իհարկե, հորաքրոջս անպայման հարցնելուց ու ,,ՀԱ-ն,, լսելուց հետո; Իմ բաժինը ոչ հորաքրոջս ,,ՀԱ-ն,, ասելուց էր կախված. ոչ էլ նրա եղբայրների համաձայնությունից; Համաձայնեցին; Հարսանիքի օրն էլ որոշեցին; Աշնանը; . . ......Ամեն նոր տարվա առաջին օրը փեսա Հրանտը հորաքրոջս հետ, որպես ՀԵՐԱՆՑ ՏՈՒՆ, գալիս էին մեզ շնորհավորելու;

 Փեսա Հրանտը էլ ջեմով կարամել չէր բերում ինձ համար՝ ,,ՀԱ-ն,, ասել պրծել էինք... Գրական հայերենով էր խոսում մեր փեսան; Հիշում եմ, միշտ նույն փողկապն էր կապում, անկախ վերնաշապիկի գույնից ու որակից; Հարսանիքին էլ նույն փողկապն էր; Երբ նրա գրական, հորեղբոյրս ասած գրաբար, հայերենից հոգնում էր հորեղբայրս , առանց քաշվելու ասում էր.,,-Մի էդ թոկը՝/ի նկատի ուներ փոխկապը/, ճտիցդ հանի, մեր լիզվովը խոսա, զատ հըսկանանք...,, Ինչպես ձայնապնակն են շրջում, փեսա Հրանտը լեզուն իսկույն շուռ էր տալիս ու մեր բառբառին անցնում.... Սաթենիկը բացեց թուխ ու շեկ Ռոզիկների գաղտնիքը. Հորս ու հորեղբորս արանքում Ռոզիկ անունով աղջիկ էր ունեցել տատս, շեկ, կապտաչ, ոսկեծամ.... ,,-ԸՐԷԳԱԿ էր, ըրէգակ....,,-այսինքն՝ ԱՐև ԷՐ, ԱՐև... Համաճարակի տարի է եղել, ոչ դեղ, ոչ դարման...;;,,-Ճանճի պես ժողովուրդը կորչ ըմ էր ,,, Իմ Ռոզիկն էլ մին օրվա միջին քյնաց..,, Հիշո ւմ ու մխում էր Սաթենիկը...

 Չգիտեմ, արդյոք հիմա կա՞ այդ ավանդույթը , թե չէ, բայց այն տարիներին ավանդույթ է եղել՝ մահացած երեխայի շորերը նվիրել անվանակից հասակակցին; Ապրեսանց Ռոզիկը, ոսկեծամ Ռոզիկի խաղընկերն ու հասակակիցն էր; Հայրս վաղամեռիկ քրոջ շորերը նվիրել է հնդիկի պես թուխ, թխահեր սևաչ ՌՈԶԻԿԻՆ՝ ԵՐԿՐԱՅԻՆ ՀՈՐԱՔՐՈՋՍ.... Թե հավատանք Սաթենիկ տատիս հաշվարկներին, մեր ցեղում ծնված, ծնվող ՇԵԿ, ԿԱՊՈՒՏԱՉ թոռները, ծոռները Շուշեցի ԹՈՎՄԱՍ պապին են քաշել, ԹՈՒԽԵՐՆ ՈՒ ՍևԱՉՆԵՐԸ՝ ՍԱԹԵՆԻԿԻՆ.... 

Սպարտակ Ղարաբաղցյան

22.04 . 2020.

Սպարտակ Ղարաբաղցյան էսսե Արցախ ՖԲ Գրառում

Այլ հոդվածներ հեղինակից

Ավտովթար Կապան-Ճակատեն ավտոճանապարհին,տեսանյութ
Մնում է էն մյուս օրն էլ պուլմիզատորով վիրուս փչել տա բնակչության վրա, որ «պրոբլեմը լուծի»։
ՀԱՅԱՍՏԱՆ ԵՐԿԻՐ ԴՐԱԽՏԱՎԱՅՐ . Կորոնավիրուս
Mikayel Minasyan-ի վերջին տեսանյութում հետաքրքիր լուսանկարներ կային Հորդանանից։
Իշխանությունը զավթելու համար Փաշինյանը ժամանակ մուրաց Ալիևից և զիջեց Վիեննայի պայմանավորվածությունները.Միքայել Մինասյան
Ունենք առաջընթաց. Դավիթ Անանյանը հասկացավ, որ պետք է արագ փախչել խորտակվող նավից. Միքայել Մինասյան
Կպատերազմե՞ն Թուրքիան և Հունաստանը նավթային պաշարների համար
Պարզաբանում.ՊԵԿ
Փչացած պատեֆոնի պես նույն երգն ես դնդնացնում, որ ի՞նչ անես.Լիլիթ Պողոսյան
Ինչու չեք խնդրում բարեկամ երկրներին Հայաստան գործուղել բժիշկներ? Ինչին էք սպասում
Ես՝ որպես քաղաքացի, ունեմ ճիշտ կառավարվելու իրավունք...
Թշնամիների հետ պայմանավորվողը. երկիրը դժոխքի վերածած անսկզբունք ապիկարը
Գեղարքունիքում հունիսի 6-ին կորոնավիրուսային հիվանդությամբ հաստատված 32 նոր դեպք, 51 առողջացած
Հայաստանում շուրջ 200 կորոնավիրուսով հիվանդ քաղաքացի սպասում է հոսպիտալացման իր հերթին
Հրապարակվել են Երեւանից Վորոնեժ ժամանած ինքնաթիռից 16 տոննա մաքսանենգ ծխախոտի առգրավման բացառիկ կադրերը,տեսանյութ
Վաղ ախտորոշված ու ադեկվատ մասնագետի դիմած քաղցկեղով հիվանդը ենթակա է վերջնական բուժման
Իրանում մեկ օրում  կորոնավիրուսի 2200-ից ավելի դեպք  է գրանցվել
Որպես քաղցկեղը նոր հաղթահարած մարդ, պիտի ասեմ՝ այդ ո՞վ է երկրի վարչապետին իրավունք տվել այդպես արհամարհաբար խոսել իմ և իմ նմանների կյանքի մասին
«Մարդիկ անտեսում են վարչապետի ասածները, եթե նույնիսկ այդ ասածի մեջ ճշմարտություն կա». Էլինար Վարդանյան
Այսօրվանից կսկսի գործել կորոնավիրուսի կասկածով պացիենտների ևս մեկ տրիաժ կենտրոն. Արսեն Թորոսյան
«Գմփում եք, տղերք, գռփում ու գմփում». Արմեն Աշոտյան
ԱԳՆ-ն հրապարակել է Կիև-Երևան չարտերային թռիչքի ուղեվորների ցուցակը
Կոչ ՀՀ ոստիկանությանը՝ բացառել անհավասար մոտեցումը անցկացվող հավաքների նկատմամբ. Հելսինկյան կոմիտե
Երեկոյան պասվում է կարճատև անձևր ու ամպրոպ
«Բա ինչի՞ էիք երկու տարի առաջ լալահառաչ խնդրելով հուշագիր ստորագրում». Գևորգ Պետրոսյանը՝ Մակուցին
Ավելին
Ավելին