f

Անկախ

Արցախից բերված խոտաբույսերը՝ հուշ կորսված հայրենիքի մասին․ տեղի ունեցավ ցուցահանդես՝ նվիրված Դիզակի դեղաբույսերի բժշկական նշանակությանը


Արցախից բերված Դիզակի բույսերը ներկայացնող հերբարիումը դարձել է 20-ամյա Ռուդիկ Ոսկանյանի միակ շոշափելի  հուշը կորսված հայրենիքից։ 

Օրերս ապագա բժիշկ Ռուդիկ Ոսկանյանը Հայկական բժշկական ինստիտուտի  դասախոսներ Արփինե Հարությունյանի և Լիլիթ Մատինյանի  աջակցությամբ Արցախից բերված և բուժական նշանակություն ունեցող բույսերի վերաբերյալ ցուցահանդես էր կազմակերպել՝  համակուրսեցիներին և մյուս ուսանողներին պատմելով  դրանց  բուժական հատկությունների և  ժողովրդական բժշկության մեջ կիրառության մասին։

Ռուդիկ Ոսկանյանը ծնունդով Արցախի Հադրութի շրջանի Մեծ Թաղերից է, ընտանիքի երեք երեխաներից կրտսերը։ Մինչև 9-րդ դասարանն ապրել է այնտեղ։ Նրա պապիկը  մասնագիտությամբ գյուղատնտես է, Արցախում նաև բուսաբուժությամբ էր զբաղվում՝ առողջության պահպանման և վերականգնման հարցում օգնելով Մեծ Թաղերի և հարակից գյուղերի բնակիչներին։ Եվ երկու մասնագիտությունների բերումով էլ հաճախ էր շրջում Հադրութի շրջանում՝ անտառներով, սարերով  ու ձորերով։ Ռուդիկն էլ ուղեկցում էր պապիկին՝ նրանից և սովորելով, և օգնելով դեղաբույսեր հավաքելու գործում։ «Պապիկիս հետ ուսումնասիրում էի հայրենի բնությունը, և աստիճանաբար սեր առաջացավ դեպի հայրենի բնաշխարհը։ Սկսեցի հերբարիում պատրաստել․ 60 տեսակի բույս եմ ներառել դրանում, հիմնականում՝ խոտաբույսեր»,- ասում է Ռուդիկը՝ հավելելով, որ ավագ դպրոցը շարունակել է Երևանում՝ «Շիրակացու ճեմարան»  միջազգային գիտակրթական համալիրում, որտեղ էլ 2019-ին առաջին անգամ ցուցադրվել է նրա հավաքածուն։ «Այն մինչ օրս ցուցադրված է Շիրակացիում «Դիզակի խոտաբույսերը» խորագրով»,- ասում է Ռուդիկը՝ հավելելով, որ Պաշտպանության բանակում ծառայության երկու տարիների ընթացքում էլ շարունակել է զբաղվել սիրելի գործով՝ խոտաբույսեր հավաքելով։ Եվ այս անգամ իր ուսանող ընկերներին էր ներկայացրել հենց այդ հավաքածուն։ 

«Մայրս մասնագիտությամբ բուժույր է, աշակերտների հետ պարապում էր Բժշկական համալսարան ընդունվելու համար։ 6-7 տարեկան էի, բայց ուշադիր լսում էի դասերը, հետո նաև սկսեցի մասնակցել այդ պարապմունքներին․ դեռ այն ժամանակ գիտեի, որ ուզում եմ բժիշկ դառնալ»,- ասում է Ռուդիկը՝ շեշտելով, որ ցանկանում է ժողովրդական բժշկությունը և բժշկությունը կապելու ուղի գտնել, երկու ուղղությունների գիտելիքների մեկտեղմամբ ավելի մեծ արդյունքների հասնել։ 

44-օրա պատերազմի հետևանքով հայրենազրկված Ոսկանյանների ընտանիքը 2020-ին հաստատվեց Երևանում։ 2021-ին Ռուդիկը  բժշկական մասնագիտությամբ բուհ ընդունվեց։ Բայց ուսանել չհասցրեց, զորակոչվեց բանակ՝ ծառայելու հայրենիքին։ Նրա խոսքով՝ երբևէ չի էլ մտածել ծառայությունից խուսափելու մասին, ավելին, համոզված է, որ հայրենիքի հանդեպ պարտքը 2 տարվա ծառայությամբ հնարավոր չէ տալ, մարդ իր ողջ կյանքի ընթացքում իր գործունեությամբ պետք է ծառայի հայրենիքին։ 

«Ծառայել եմ Ասկերանում։ Վերջին 5-6 ամիսներն էլ եղել եմ բուժակ»,- ասում է նա՝ հավաստիացնելով, որ անգամ բլոկադայի դժվարին ամիսներին բանակում ոգին ամուր է եղել, հավատացած են եղել, որ հնարավոր պատերազմի դեպքում  հաղթանակն այլընտրանք չունի, քանի որ հետևում իրենց հարազատներն ու ընտանիքներն էին։  «Առջևում թշնամին էր, բայց հետևում էլ մեր ընտանիքն ու հարազատներն էին, հետնահանջի տեղ չունեինք։ Հազարավոր տղաներ են իրեն կյանքը զոհել հանուն հայրենիքի։ Եվ դա ստիպում էր, որ ամուր ու պինդ կանգնենք սահմանին»,- ասում է նա։ 

Հիշում է՝ ամեն անգամ դիրքեր բարձրանալիս խոտաբույսեր էր հավաքում։ Իսկ բլոկադայի շրջանում դրանք նաև պետք եկան․ օգտագործում էին թեյի տեսքով՝ ճնշումը բարձրացնելու կամ իջեցնելու, սրտի աշխատանքը կարգավորելու, ստամոքսի ցավը մեղմելու և այլ նպատակներով։ 

«Զորացրվելուց հետո Երևան գալ չէի կարող՝ ճանապարհը փակ էր։ Դիմեցի Ստեփանակերտի հիվանդանոց՝ այնտեղ պրակտիկա անցնելու համար։ Ընդունեցին։ Մինչև օգոստոսի 22-ը հիվանդանոցում եմ եղել որպես բուժակ-պրակտիկանտ՝ օգնել, բայց նաև շատ բան սովորել ու մեծ փորձ ձեռք բերել։ Պատահում էր անգամ, որ հերթապահում էի, երբ Ստեփանակերտի հարակից շրջաններից բուժաշխատողները չէին կարողանում հիվանդանոց հասնել՝ հերթապահությունն ընդունելու համար»,- ասում է նա։  

Երբ ուսանողների խմբի հետ Երևան էր տեղափոխվում,  վախ ուներ, որ գուցե այլևս չկարողանա վերադառնալ հայրենի Արցախ, բայց և ներքին համոզում, լավատեսություն ուներ, որ բլոկադայի հանգուցալուծումը կլինի ի օգուտ հայերի, որ հաջորդ ամռանը կկարողանա որպես պրակտիկանտ կրկին Ստեփանակերտի հիվանդանոց վերադառնալ։ 

«Քանի դեռ Արցախի մի փոքր մասը կար, հայկական էր, համոզված էի, որ շուտով Հադրութն էլ կազատագրվի, որ մեր հողերը կրկին հայկական կլինեն,- ասում է Ռուդիկը և շարունակում։- Հիմա էլ եմ համոզված, որ Արցախն ի վերջո հայկական կլինի, բայց արդեն գիտեմ, որ դա մոտ ապագայի բան չէ»։ 

Խոսելով կարոտի մասին՝ ասում է, որ ամենաշատը հայրենի բնությունն ու սրբավայրերն է կարոտում․ ընկերներով հաճախ էին գետ գնում, Դիզափայտ լեռը բարձրանում․․․ Վստահեցնում է՝ իր կյանքում որոշիչ հանգամանք է Արցախում ծնվելն ու այնտեղ մեծանալը։ «Երջանիկ եմ, որ ինձ բախտ է վիճակվել ծնվել ու ապրել Արցախում, վայելել այնտեղի բնությունը, ապրել այնտեղի ոգով ու շնչով, այնտեղի  բնության գեղեցկությունը վայելել»,- ասում է նա՝ շեշտելով, որ այդ միջավայրում էլ ձևավորվել է իր մտածողությունն ու բնավորությունը։ 

«Այժմ, ամուր պահելով մեր հուշերը, պետք է գործենք՝ ամեն մեկն իր տեղում։ Պետք է մեր պատմությունն ուսումնասիրենք, նոր սերնդի մեջ ամրապնդենք այդ պատմությունը, որ դա հիմք դառնա մեր հողերն ազատագրելու համար։ Ամեն ինչ պետք է անենք մեր կորցրած տարածքները հետ բերելու համար։ Դա մեր պարտքն է այն հերոսների հանդեպ, որոնք իրենց արյունով այդ հողը սուրբ հայրենիք են դարձրել»,- ասում է նա։ 




 

Արցախ կորսված հայրենիք խմբագրի ընտրանի Հասարակություն 44-օրյա պատերազմ հայրենազրկում ուսանող ավանդական բժշկություն

Իրանի վրա հարձակման ժամանակ օգտագործված զենքերն ավելի շատ նման էին մանկական խաղալիքների. Իրանի ԱԳ նախարար
Որոշ մարզերում օդի ջերմաստիճանը կհասնի +30–ի. եղանակի տեսություն
Մահացել է «Իզվեստիայի» ռազմական թղթակից Սեմյոն Էրեմինը
Արարատի մարզում ապօրինի ընդերքօգտագործման հետևանքով պատճառված 13 մլն 736 հազար դրամի վնասը վերականգնվել է
Փրկարարները «Նահատակ» կոչվող հանդամասի մոտակայքից հայտնաբերել են կորած քաղաքացուն
Դավիթաշենում խմելու ջուրն արդեն 4-րդ օրն է անխնա հոսում է, «Վեոլիա ջուր»-ից քաղաքացիների պատասխանել են, թե իրենց աշխատանքային ժամը չէ
Մայիսի 1-ից տեսանկարահանող կամ լուսանկարահանող սարքերով արձանագրված խախտումների էլեկտրոնային ծանուցման դեպքում տուգանքը կնվազի (տեսանյութ)
Վնասներ Երեւանում՝ քամու հետևանքով
Հրդեհ Երևանի Ֆանարջյան փողոցում. Այրվել են տներից մեկի տանիքը, մյուս տան տանիքի մոտ 70 քմ հատվածը
Սա կարևոր քայլ է կայուն և արժանապատիվ խաղաղության համաձայնագրի կնքման ուղղությամբ. Բլինքեն
«Ժողովուրդ».ԿԿՀ-ին հանձնված գրությունների մեծ մասը ՀՀԽ անդամների այլ վճարովի աշխատանքի անհամատեղելիության վերաբերյալ են
«Փաստ». Հանձնման հերթական արարը. ոսկեպարցիներին այլ բան է ասում, իսկ իրականում այլ բան պայմանավորվում
«Հրապարակ». Վահագն Հովակիմյանն ու ՄԻՊ-ը կգնան Ազգային ժողով
«Փաստ». Պատրաստեք 100 դրամանոցները. մայիսի 1-ից տրանսպորտի վարորդներն այլևս գումար չեն մանրելու
«Ժողովուրդ». Թաթուլ Ասիլյանի տան վրա արձակված կրակոցի գործը օդից է կախված․ միակ կասկածյալի խափանման միջոցը փոխվել է
«Հրապարակ». Արամ Սարգսյանի մտերիմին մեկ բուլդոզերի համար 700 հազար դոլար են տվել
«Փաստ». Կոռուպցիա կա, կոռուպցիա... և այնպես կա, որ նույնիսկ Արևմուտքն է բարձրաձայնում
«Ժողովուրդ». 82 մլն 168 հազար դրամ 1080 ծառի համար, որից տնկվել է մոտ 400-ը․ Երեւանի իշխանությունները ձախողել են
Ոսկեպարի ու Բաղանիսի բնակիչները հանդիպում են պահանջում Փաշինյանի հետ
«Հրապարակ». Արցախի վերնախավը հավաքվել էր
«Փաստ». Ինչ քպականներն ասել են, արել են տրամագծորեն հակառակը. ևս 20 օրինակ
«Ժողովուրդ». Տավուշում սահմանազատման և սահմանագծման գործընթացը բխում է նոյեմբերի 9-ի փաստաթղթից
«Հրապարակ». Նիկոլ Փաշինյանի հերթական նվերը Ադրբեջանին
«Փաստ». Սամվել Վարդանյանի հետ կապված պատմությունը՝ «լակմուսի թուղթ» հանրային տրամադրությունների առումով
«Հրապարակ». Մինչեւ Տավուշի հողերի հանձնման հարցն էր լուծվում, Փաշինյանը բեմականացում էր վայելում
Ավելին
Ավելին