f

Անկախ

Հեղափոխություն առանց հեղափոխականների


2018-ին տեղի ունեցած իշխանափոխությունն ոմանք ցանկանում են անվանել հեղափոխություն: Ինչո՞ւ են ցանկանում այդպես անվանել, այնքան էլ հասկանալի չէ։

Ինչո՞ւ են համարում, որ հեղափոխությունն ավելի լավ բան է, քան իշխանության օրինակ փոփոխությունը, երբ խորհրդարանական կառավարման համակարգ ունեցող երկրում ժողովրդի մասնակցությամբ, սահմանադրության կանոնները պահպանելով կառավարության փոփոխություն է տեղի ունենում, ինչը բնականոն երևույթ է։

Սահմանադրական կանոններով իշխանափոխությունն հասարակության և քաղաքական ինստիտուտների հասունության նշան է, իսկ հեղափոխությունը ճիշտ հակառակ իմաստն ունի։

Դա թողնենք նրանց խղճին ու քննարկենք մի այլ հարց, արդյո՞ք կարող էր տեղի ունենալ հեղափոխություն, երբ չկան հեղափոխականներ։

"Հեղափոխականի" նկարագիրը մեր պատկերացումներով (և պատմության փորձով) ըմբոստ, ինքնուրույն մտածող, որոշ առումներով ռոմանտիկ ու իդեալներ ունեցող մարդիկ են, որոնք պատրաստ են գնալ փորձությունների հանուն իրենց համոզմունքների։ Եթե այդպիսիք չկան, նշանակում է չի կարող լինել նաև հեղափոխական գործընթաց։

Հիմա վերադառնանք մեր "հեղափոխականներին", որոնք իշխանության փոփոխության հաջորդ իսկ օրը տեղավորվեցին կոստյումների մեջ, կապեցին փողկապներ, սկսեցին պայքարել ծառայողական մեքենաների ու պարգևավճարների (ըստ Նիկոլ Փաշինյանի ոչ ֆորմալ լեքսիկոնի՝ "թուլափայի") համար։ Միթե՞ դա էր իրենց անցած ու ապագա կյանքի ողջ գինը։

Բացի արտաքին ակսեսուարներից, մենք չենք տեսնում նաև գաղափարներ, համոզմունքներ, ինքնուրույնություն ու ինքնաբավություն, ինչն անհատականություններին են բնորոշ։ Տեսնում ենք ճիշտ հակառակ դրսևորումները՝ խմբակային պահվածք (մերոնք ու ձերոնք), անվերապահ հնազանդություն մեկ անձին, ոհմակով հարձակումներ "փոքրամասնության" վրա, անպարկեշտ պահվածք, անհանդուրժողականություն ազատ մտքի ու ազատ խոսքի հանդեպ։

Ցուցակը կարող ենք երկար շարունակել, սակայն դրա կարիքը չկա։ Եզրակացությունը մեկն է՝ "հեղափոխականներ" մենք չենք տեսնում։ Մենք տեսնում են արևելյան բյուրգերներ՝ "սպիտակ օձիքներ", հարմարվողականներ ու տեսակետ չունեցողներ։

Եթե նրանց մեջ լինեին հեղափոխականներ, ապա միաձայն չէին քվեարկի, անձի պաշտամունք չէին ձևավորի, չէին ստորացվի մեկ անձի կողմից, կհակառակվեին, կդիմադրեին, կփորձեին լինել ինքնուրույն արարքների ու գործողությունների մեջ։

Մենք դա չենք տեսել։ Բայց մեզանից շատերը հավատում են, որ դեռ նրանց մեջ կան մարդիկ, որոնք կարող են "կենդանության" նշաններ ցույց տալ ու փորձել դառնալ ինքնուրույն, եթե ոչ հեղափոխական, ապա գոնե արժանապատվություն ունեցող սովորական մարդ։ Դեռ շանսեր կան։

 

Ստեփան Դանիելյան ՖԲ Գրառում հեղափոխություն Հայաստան Խմբագրի ընտրանի Իշխանափոխություն

Այլ հոդվածներ հեղինակից

Հեռավար «ԴասԱ» հանդիպում՝ «Անկախության սերունդ» ծրագրի մասնակիցների հետ
Սերբիան պատրաստակամ է կորոնավիրուսի դեմ պայքարում աջակցել Հայաստանին. նախագահ Արմեն Սարգսյանը հեռախոսազրույց է ունեցել նախագահ Ալեքսանդար Վուչիչի հետ
Գևորգ Գորգիսյանը պատասխանել է Արսեն Թորոսյանի գրառմանը
«Չեմ ցանկանում մասնակցել կեղտոտ գործընթացներին»․ Արթուր Աղաբեկյանը ազատման դիմում է գրել
7-ամյա տղայի ծնողները որպես բռնարարներ վերցվել են հաշվառման. Նելլի Դուրյան
Փաշինյանը պարետատան նիստից հետո հանդես է կգա բրիֆինգով
Որոշ ուժեր փորձում են պառակտել հասարակությունը Ղարաբաղում. նախագահ
Այս աղետը քաղաքականությունից դուրս է. Ալեն Սիմոնյանն ԱԺ ամբիոնից կոչով դիմեց ընդդիմությանը
Կասեցվել է մի շարք գեղեցկության սրահների գործունեությունը
ՏԻՄ ընտրությունները կարող են անցկացվել սեպտեմբեր-հոկտեմբերին. Պապիկյան
Անցկացվել է կրակային պատրաստության գործնական պարապմունք
Հայերն ու հայկական համայնքները Մերձավոր Արևելքի խճանկարի յուրահատուկ տարրն են. նախագահ Արմեն Սարգսյան
Միջնորդությունը երկու ամիս չեն մակագրում ուրիշ դատավորի, հատուկ սպասում են, որ Աննա Դանիբեկյանը գա ու մերժի. Վարդևանյան
Երկրում ստեղծված իրավիճակը այլևս միայն մեկ հանգուցալուծում ունի՝ իշխանության հրաժարական
Արցախի և Ադրբեջանի փոխադարձ ճանաչումը և հակամարտության լուծման ռազմական ուղուց հրաժարումը պետք է ելակետային դառնա, ոչ թե հանդես գա նրանց միջև բանակցությունների վերջնակետ
«Ձորակ» հոգեկան առողջության կենտրոնում կորոնավիրուսով վարակված կա. խնամյալները այսօր թեստ կհանձնեն
ՀԿԵ բոլոր էլեկտրագնացքներում տեղադրվել են հատուկ սանիտայզերներ
Անցկացվել է մարտական պատրաստության պարապմունք
Անվտանգության կանոնների պահպանման պարապմունքներ
Արցախի նախագահը խորհրդակցություն է անցկացրել՝ նվիրված բերքահավաքի առաջիկա աշխատանքների անկորուստ կազմակերպմանը
Հայ հեղափոխականի կյանքը. Մանկություն, երիտասարդություն, հեղափոխություն, ապակենտրոնացում
Կասեցում՝ Սևան քաղաքի միանգամից 48 տնտեսվարողի հանդեպ
Գողանում են ծաղիկները, ծաղկասածիլները, կոտրում են նորատունկ ծառերը. Էջմիածնի քաղաքապետարանը ահազանգում է
2-րդ զորամիավորման հրետանավորներն անցկացրել են մասնագիտական պարապմունքներ
Դավիթ Բաբայանը՝ Արայիկ Հարությունյանի խորհրդական
Ավելին
Ավելին