f

Անկախ

Բաքուն չպետք է վախեցնի Երևանին և Ստեփանակերտին. Ս. Տարասով


Լեռնային Ղարաբաղում նախագահական և խորհրդարանական ընտրություններից հետո Բաքվի կողմից սկսեց բարձրանալ ռազմական հռետորաբանության աստիճանը, «միայն ուժի լեզվով» խոսելու սպառնալիքներ տեղացին, «որի կիրառմամբ մենք կստիպենք Հայաստանի օկուպացիոն ուժերին լքել մեր տարածքների սահմանները»: Այդ մասին ասվում է Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարության մայիսի 31-ի հայտարարությունում ի պատասխան տեղի զանգվածային լրատվամիջոցների հարցմանը:

Ընդգծվում է՝ «միջոցները, որոնք կձեռնարկվեն, ավելի կործանարար ու ջախջախիչ կլինեն 2015, 2016, 2018 թվականների համեմատությամբ»: Անշուշտ, այդ ակնարկներն առաջին հերթին հասցեագրված են Երևանին և Ստեփանակերտին, ուր ընտելացել են դրան և սովորել են համապատասխան արձագանքել: Բայց ահա արտաքին գործոնի դեպքում, որը, համաձայն Բաքվի քաղաքական աշխարհընկալման, պետք է իր կողմից լինի, նման բան տեղի չի ունենում: Պատճառները քիչ չեն: Դրանցից մեկն այն է, որ Ադրբեջանն աշխարհաքաղաքական իմաստով ներակայնում է կա՛մ «Թուրքիայի սկզբի», կա՛մ նրա «շարունակության» դերում՝ զարգացնելով «մեկ ազգ – երկու պետություն» թեզը: Բայց արդյունքն այն է, որ նրան է փոխանցվում Անկարայի բացասական կերպարը, որն Արևմուտքում լրիվ պարտվել է «քրդական կուսակցությանը»: Ավելին, հենց Արևմուտքում է, որ Թուրքիայի և Ադրբեջանի նախագահներ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը և Իլհամ Ալիևը  ավտորիտար կառավարողների համբավ են ձեռք բերել, որոնք ի վիճակի չեն ժողովրդավարական քաղաքական-դիվանագիտական միջոցներով լուծելու քրդական հարցն առաջինի դեպքում և հայկականը՝ երկրորդի:

Այսպիսի պայմաններում Ադրբեջանի համար պատրերազմ սկսելը Հայաստանի հետ Լեռնային Ղարաբաղի պատճառով կնշանակի դատապարտել իրեն միջազգային մեկուսացման, ինչի մասին, ի դեպ, ակնարկում են Բաքվին Արևմուտքում՝ զգուշացնելով նոր ագրեսիայից: Ինչ վերաբերում է Ռուսաստանին, ապա Անկարայի հետ նրա «ռազմավարական դաշինքի» իրավիճակում Բաքվի կողմից խաղալու համար Լև Տրոցկու բանաձևի մակարդակի շատ խոր իմաստներ և պատճառներ են անհրաժեշտ, որը հայտարարում էր «թուրք-ադրբեջանական սոցիալիստական դաշնություն» ստեղծելու հնարավորության մասին: Այսօր Մոսկվան նման նախագիծ չունի: Ավելին, նա Սիրիայի միջոցով ակտիվ ներգրավված է Մերձավոր Արևելքի իրադարձություններում, նրա հետ երկրխոսության խիստ կարիք ունի Թուրքիան, ինչը, իմիջիայլոց, ևս մի լուրջ զսպող հանգամանք է Ղարաբաղում մարտական գործողությոններ ծավալելու համար: Վերջապես, մի գործոն էլ կա: Ինչպես նրբորեն նկատել է Ադրբեջանում ԱՄՆ նախկին դեսպան Ռիչարդ Կոզլարիչը,  «Հայաստանում և Ադրբեջանում ընտրական գործընթացներից հետո այդ հանրապետություններում սկսեց տարբեր կերպ վերարտադրվել իշխանության համակարգը»: Բայց ոչ միայն դա:

Բաքվին աջակցում է բացառապես միայն Անկարան, իսկ Երևանը, ինչպես և այժմ Ստեփանակերտը հայտարարում են, որ մարմնավորում են «համաշխարհային հայությանը»: Սկզբունքորեն դա գրագետ քայլ է, քանի որ, մի կողմից, զրկում են ղարաբաղյան ուղղությամբ Ռուսաստանին հրեշացնելու հնարավորությունից: Մյուս կողմից էլ չեզոքացվում են Մոսկվայում տարբեր ադրբեջանական լոբբիստների գործողությունները, որոնք փորձում են ռուսական փորձագիտական համայնքի մի մասի գիտակցության մեջ խցկել այն միտքը, որ Հայաստանի և Արևմուտքի համագործակցությունն ուղղված է տարածաշրջանում Ռուսաստանի շահերի դեմ: Սրանից զարմանալի իրավիճակ է ստեղծվել. Լեռնային Ղարաբաղում մարտական գործողությունների վերականգնումը կհակասի Վաշինգտոնի, Մոսկվայի, Անկարայի և անգամ Թեհրանի շահերին, քանի որ նրանց «կողմնակի լարվածություն» պետք չէ տարածաշրջանում, մանավանդ այն ժամանակ, երբ ավելի լուրջ խնդիրներ են լուծվում:

Իսկ առայժմ Բաքուն լայնածավալ զորավարժությունների արդյունքներն է հանրագումարի բերում, որոնք տեղի ունեցան անցած շաբաթ: Պաշտպանության նախարարության գնահատականով՝  «զորքերը լիովին հասել են առաջադրված նպատակներին». մարտական գործողությունների գործնական փորձ և հմտություններ են կուտակել, ինչպես նաև դաշտային պայմաններում իրական ունակություններ են ցուցաբերել: Զորավարժությունների սցենարը հարձակողական բնույթ են ունեցել: Եվ դա հասկանալի է, չէ որ Հայաստանին ավելի շատ տարածքներ պետք չեն, պատերազմի դեպքում նա մասշտաբային հակահարվածների մարտավարություն կկիրառի: Ի  դեպ, ադրբեջանական զինվորներն անակնկալ հայտարարությամբ են հանդես եկել, որի տրամաբանությունը հանգում է նրան, որ «Ադրբեջանի բանակցությունները Հայաստանի հետ անիմաստ են»: Դա ընկալվում է որպես կողմնակի քննադատություն Ադրբեջանի ԱԳՆ-ի հասցեին: Իսկապես,  Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության գալուց ի վեր ղարաբաղյան կոնֆլիկտի կարգավորման բանակցային գործընթացում  այնքան անդրկուլիսյան ինտրիգներ ու խնդիրներ են ծանրացել, որ դրանց մեջ ծճճվել է անգամ Ռուսաստանի ԱԳՆ ղեկավար Սերգեյ Լավրովը:

Ակնհայտ է մի բան. միասնական պետության պայմաններում ադրբեջանցիների և հայերի միջև խաղաղության ու համերաշխության գաղափարը գոյության իրավունք ունի: Սակայն դա պահանջում է Բաքվի կողմից ուրիշ քաղաքականություն ու դիվանագիտություն: Հնարավոր է, որ Ալիևը դա հասկանում է: Բայց ի՞նչ կարող է անել, երբ կրակելու և կռվելու «ցանկություն» կա, որ պայմանավորված չէ երրորդ երկրների կամքով: Մինչդեռ ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորման միակ ուղին խաղաղ բանակցություններն են բացառապես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանակներում: Առայժմ ուրիշը չկա:

 

Ստանիսլավ Տարասով

1 հունիսի 2020 թ.

Աղբյուրը՝ ИА REGNUM

 
.

 

քաղաքական ղարաբաղյան կոնֆլիկտի կարգավորում հայացք դրսից

Այլ հոդվածներ հեղինակից

Փաշինյանը հրապարակել է հայ ժողովրդի ազգային նպատակները
Կորոնավիրուսի վարակման 577 նոր դեպք. կա 8 մահ, ապաքինվել է 214 անձ
Նորաթուխ սփյուռքահայությունը "Նիկոլ-արևին" հեռվից է նայում, գիտեն՝ կայրի, եթե շատ մոտենան
«Բարսելոնան» 79 միավորով 2-րդ հորիզոնականում է
Ես ոնց հասկանում եմ, կորոնավիրուսի վարակի տարածման ամենավտանգավոր աղբյուրներն են հանդիսանում, երբ ոստիկանները
ՀՀ ԱԳՆ մամուլի խոսնակի մեկնաբանությունը Թուրքիայի իշխանությունների որոշմամբ Սուրբ Սոֆիայի տաճարի կարգավիճակի փոփոխության վերաբերյալ
Դուք անվտանգությունն ամրացնելու փոխարեն, քայլ առ քայլ վտանգում եք երկիրը
ՓԱՇԻՆՅԱՆԻ ՀՈԳԵՎՈՐ ՀԱՅՐԸ ԲԱՑԱՀԱՅՏՎԵԼ Է․ Արծրուն Պեպանյան
Ղարաբաղցիք որ նյուխ ու ստրատեգիական մտածելակերպ ունենան Աղդամի մզկիթը կդարձնեն եկեղեցի
ԱԱԾ-ն նախաձեռնել է քաղաքական պատվերի իրականացում ԲՀԿ ակտիվիստների դեմ
Դավիթ Տոնոյանն ընդունել է Անի Ապրահամյանին
«Սորոսի» կազմակերպությունը ուզում է սեպ խրել հայերի ու եզդիների դարավոր բարեկամության մեջ․ Ազիզ Թամոյան
Հանդիպում ՀՀ ՊՆ վարչական համալիրում
Իշխանավո՛ր տղաներ և աղջիկներ, թա՛րգ տվեք այս ցինիկ կրկեսին․ Արման Աբովյան
Բրուքլին Բեքհեմը միլիարդատիրոջ դստեր հետ է  ամուսնանում
«Մեռնելուս վերջին շնչին անգամ հետքայլ չեմ անելու». Նաիրա Զոհրաբյան
Որակյալ դիլետանտները և իրենց աշխատավարձ-պարգևավճարները
Կոչ եմ անում ու խնդրում եմ, բոլոր իմ գործընկերներին, անկախ իրենց զբաղվածությունից ու փորձառությունից, մասնակցել այս գործընթացին
Աշխարհում կորոնավիրուսի զոհերի թիվը գերազանցել է 560 հազարը
Պետական գործիչն ու բախտախնդիրը
Ոստիկանը մե՞րն է. կա՛մ Փաշինյանն է լեգիտիմ, կա՛մ Հայաստանը
Համացանցում տարածվել են «Թոքաբանության ազգային կենտրոնի» տարածքում գտնվող դիահերձարանի շենքի հարակից տարածքի լուսանկարներ
«Հայրենիք-ի գրասենյակում կայացել է Արցախյան հակամարտության վերաբերյալ փակ քննարկում
Ամեն տեսակի ստորություն եւ վատմամայիբալություն անելիս հղում են անում պարետի բարձր անվանը. իմքայլական նախկին պատգամավոր
Երկրպագողներ և ատողներ. Ավետիք Իշխանյան
Ավելին
Ավելին