f

Անկախ

Իրանը կշարունակի իր կոշտ քաղաքականությունը. խորհրդարանական ընտրություններում հաղթանակ են տարել խիստ պահպանողականները


Իրանի խորհրդարանական ընտրություններում հաթանակ են տոնում խիստ պահպանողականները: Իրանի Մեջլիսի ընտրված  245 քաղաքական գործիչներից 200-ը պահպանողականներ են, իսկ 45-ը՝ համեմատաբար չափավոր քաղաքականության կողմնակից: Իրանի նոր խորհրդարանում ընդամենը 11 կին կլինի նախկին 16-ի փոխարեն։ Պատգամավորական լիազորությունների ժամկետը չորս տարի է:

Մարտի մեկին կայացած ընտրությունները ռեկորդային էին մի շարք առումներով: Այս անգամ ընտրություններին  թույլատրվել էր մասնակցել ռեկորդային թվով թեկնածուների՝ ավելի քան 15000 մարդ, նրանցից 1700-ը կանայք։ Այսքանով հանդերձ՝ Իրանի իշխանություններն արգելել էին ընտրություններին մասնակցել բարեփոխումներ պահանջող թեկնածուներին կամ գործող իշխանության քննադատներին:

Ռեկորդային թվով թեկնածուները պայքարում էին խորհրդարանի 290 տեղերի համար: Արդյունքում պատգամավորական մանդատներից համալրվել է միայն 245-ը. մի շարք ընտրատարածքներում թեկնածուները չեն կարողացել հավաքել ձայների անհրաժեշտ 20%-ը: Թափուր մնացած 45  տեղերը կհամալրվեն ընտրությունների երկրորդ փուլում, որի ժամկետները դեռևս հստակ չեն: Հայտնի է, որ նորակազմ խորհրդարանի առաջին նիստը կկայանա մայիսին: 

Նշենք՝ Իրանի Սահմանադրության համաձայն՝ խորհրդարանում հինգ տեղ հատկացված է կրոնական փոքրամասնությունների ներկայացուցիչներին։ Ավանդաբար այդ հինգ տեղից երկուսը զբաղեցնում են հայ համայնքի ներկայացուցիչները: Ընտրություններին մասնակցում էր 7 հայ թեկնածու: Հայտնի է, որ Իրանի խորհրդարանում Թեհրանի և հյուսիսային շրջանի իրանահայության ներկայացուցիչ է ընտրվել Արա Շահվերդյանը, որը նաև գործող պատգամավոր է։  Սպահանի և հարավային շրջանի իրանահայության ներկայացուցիչ է ընտրվել Գեղարդ Մանսուրյանը։ Նա միջազգայնագետ է և իրանական մամուլում աչքի է ընկել Հայաստանի ու Արցախի մասին հոդվածներով։

Մյուս ռեկորդային ցուցանիշը ընտրողների ցածր ակտիվությունն է. Ընդամենը 41 տոկոս, իսկ մայրաքաղաք Թեհրանում՝ 24 տոկոս:  Անցած 11 խորհրդարանական ընտրությունների համեմատությունը ցույց է տալիս, որ ընտրողների մասնակցությունը մշտապես գերազանցել է 50 տոկոսը, օրինակ՝ 2016-ին՝ 62 տոկոս է եղել: Նախորդ՝ 2020 թվականին կայացած ընտրություններում ընտրողների մասնակցությունը կազմել էր 42 տոկոս: Ակնկալվում էր, որ այս անգամ կհաջողվի գոնե նույն ցուցանիշը պահպանել: Բայց չստացվեց: Ընդդիմությունն էլ ակտիվորեն կոչ էր անուն բոյկոտել ընտրությունները: 

Նշենք՝ երկրի 87 միլիոն քաղաքացիներից ավելի քան 61 միլիոնը ընտրություններին մասնակցելու իրավունք ունի: 

Շեշտենք՝ այս ընտրություններն առաջինն էին 2022-ի զանգվածային ցույցերից հետո, որոնք առաջացել էին Մահսա Ամինիա անունով  երիտասարդ կնոջ մահվանից հետո. նրան ձերբակալել էր  բարոյականության ոստիկանությունը ոչ պատշաճ  հիջաբ կրելու համար: Ցույցերի հետևանքով հարյուրավոր մարդիկ զոհվեցին, հազարավոր մարդիկ վիրավորվեցին։ Ձերբակալված հազարավոր ցուցարարներից շատերը շարունակում են մնալ բանտում, իսկ ոմանք ստացել են խիստ դատավճիռներ, ներառյալ մահապատիժը: 

Ընտրել են անհատներին, ոչ թե քաղաքական ուժերին

Փորձագետները նշում են, որ քաղաքացիները նախապատվությունը տվել են առանձին թեկնածուներին, ոչ թե հայտնի քաղաքական գործիչների կողմից աջակցվող կոալիցիաների:

Հատկանշական է, որ ամենաշատ ձայները ստացել է հոգևորական, գործող պատգամավոր Մահմուդ Նաբայանը։ 58-ամյա քաղաքական գործիչը համարվում է պահպանողական։

Ընտրվել են նաև նոր դեմքեր: Նրանց թվում է 35-ամյա դոկտորանտ և քաղաքական շոուի նախկին հաղորդավար Ամիր Հոսեյն Սաբետին, ով ստացել է երրորդ ամենաշատ ձայները մայրաքաղաքում։

Իսկ  խորհրդարանի նախագահ Մուհամմեդ Բաղեր Ղալիբաֆն ընդամենը 4-րդ տեղն է կարողացել զբաղեցնել Թեհրանում. սա ԶԼՄ-ները գնահատել են որպես նրա ժողովրդականության անկում: 

Փորձագետների կարծիքով՝ պահպանողականների հաղթանակը կանխատեսելի էր. Իրանում պահպանողականների կամ բարեփոխիչների հաղթանակը մշտապես կախված է աշխարհաքաղաքական իրադրությունից. երկրի համար ճգնաժամային և արտաքին մարտահրավերներով լեցուն ժամանակներում մշտապես հաղթում են պահպանողականները: Համեմատաբար հանգիստ և բարենպաստ ժամանակներում ընտրողներն իրենց քվեն վստահում են բարեփոխիչներին: 

Անդրադառնալով ընտրություններին պասիվ մասնակցությանը՝ փորձագետները դա պայմանավորում են ներքաղաքական գործընթացների նկատմամբ իրանական հասարակության անտարբերության և ներքին փոփոխությունների առումով լուրջ ակնկալիքների բացակայության իրողությամբ։ Իրանական հասարակության մեջ ավելի ու ավելի շատ է ամրապնդվում համոզմունքը, որ ընտրություններից քիչ բան է կախված, հատկապես իշխանափոխության առումով: 

Իրանի նախագահի ուղերձը

Ընտրություններից հետո Իրանի նախագահը շնորհակալություն է հայտնել իրանցի ժողովրդին՝ իր թշնամիներին հիասթափեցնելու և ուրբաթ օրը քվեատուփի մոտ ազգային միասնություն ցուցադրելու  համար:

«Մարդիկ եկան ու «ոչ» ասացին համաշխարհային ամբարտավանությանը. Սա պարտություն էր հակամարդկային ուժերի համար, որոնք անցյալ տարի տարբեր ապստամբությունների միջոցով փորձեցին ավերածություններ ստեղծել մեր երկրում»,- գրել է Ռաիսին ժողովրդին ուղղված ուղերձում։

Փորձագետների կարծիքով, սակայն, Իրանի հառակակորդները այս ընտրություններով չեն զրկվել իրենց նպատակին հասնելու հնարավորություններից: Պայմանավորված ներքին լարվածությամբ և ընտրություններով որևէ բան փոխելու անհնարինությամբ՝ երկրում ցանկացած հարցի շուրջ դժգոհությունը հեշտությամբ հնարավոր է վերածել հակակառավարական լայնածավալ բողոքի ակցիաների: Դրանք մինչ այժմ Իրանի իշխանությունները հաջողությամբ ճնշել են: 


 

Իրան խորհրդարանական ընտրություններ խմբագրի ընտրանի Տարածաշրջան

Երևանի դպրոցներից մեկում 14-ամյա երեխան օդաճնշիչ ատրճանակով կրակել է 15-ամյա երեխաների վրա
Վարդան Ոսկանյան. Այսօր արթնացել ենք նույնիսկ բոլշևիկների կողմից նախանշված Հայաստանից ավելի փոքր տարածք ունեցող երկրում
Տիգրան Աբրահամյան. Պայքարի ու դիմադրության ռեսուրսն ու պոտենցիալը սպառված չէ
Կարմիր խաչի ու ՌԴ խաղաղապահ զորակազմի դուրսբերումն Արցախից բարձրացնում է այնտեղ նորանոր ադրբեջանական հանցագործությունների հավանականությունը. Արցախ Միություն  
Մինչև լուսաբաց ավելի քան 300 տավուշեցիներ փակ են պահել Վրաստան տանող միջպետական ճանապարհը
38-ամյա որդին սպանել է հորը. Նա դանակի մի քանի հարված է հասցրել. որդուն գտել են հարևան գյուղում
Ռուս քաղաքագետ. Մոսկվայի համար Անդրկովկասի նշանակությունը չափազանց մեծ է
Տեղի ունեցողը Հայաստանի՝ առաջին հերթին դիվանագիտության խոշոր պարտությունն է. Արսեն Խառատյան
Եթե հասարակությունը հանդուրժի այս վայրագությունը, ապա սրան կհաջորդեն արդեն քաղաքական սպանությունները․ Իշխանյան
Իրանի վրա հարձակման ժամանակ օգտագործված զենքերն ավելի շատ նման էին մանկական խաղալիքների. Իրանի ԱԳ նախարար
Որոշ մարզերում օդի ջերմաստիճանը կհասնի +30–ի. եղանակի տեսություն
Մահացել է «Իզվեստիայի» ռազմական թղթակից Սեմյոն Էրեմինը
Արարատի մարզում ապօրինի ընդերքօգտագործման հետևանքով պատճառված 13 մլն 736 հազար դրամի վնասը վերականգնվել է
Փրկարարները «Նահատակ» կոչվող հանդամասի մոտակայքից հայտնաբերել են կորած քաղաքացուն
Դավիթաշենում խմելու ջուրն արդեն 4-րդ օրն է անխնա հոսում է, «Վեոլիա ջուր»-ից քաղաքացիների պատասխանել են, թե իրենց աշխատանքային ժամը չէ
Մայիսի 1-ից տեսանկարահանող կամ լուսանկարահանող սարքերով արձանագրված խախտումների էլեկտրոնային ծանուցման դեպքում տուգանքը կնվազի (տեսանյութ)
Վնասներ Երեւանում՝ քամու հետևանքով
Հրդեհ Երևանի Ֆանարջյան փողոցում. Այրվել են տներից մեկի տանիքը, մյուս տան տանիքի մոտ 70 քմ հատվածը
Սա կարևոր քայլ է կայուն և արժանապատիվ խաղաղության համաձայնագրի կնքման ուղղությամբ. Բլինքեն
«Ժողովուրդ».ԿԿՀ-ին հանձնված գրությունների մեծ մասը ՀՀԽ անդամների այլ վճարովի աշխատանքի անհամատեղելիության վերաբերյալ են
«Փաստ». Հանձնման հերթական արարը. ոսկեպարցիներին այլ բան է ասում, իսկ իրականում այլ բան պայմանավորվում
«Հրապարակ». Վահագն Հովակիմյանն ու ՄԻՊ-ը կգնան Ազգային ժողով
«Փաստ». Պատրաստեք 100 դրամանոցները. մայիսի 1-ից տրանսպորտի վարորդներն այլևս գումար չեն մանրելու
«Ժողովուրդ». Թաթուլ Ասիլյանի տան վրա արձակված կրակոցի գործը օդից է կախված․ միակ կասկածյալի խափանման միջոցը փոխվել է
«Հրապարակ». Արամ Սարգսյանի մտերիմին մեկ բուլդոզերի համար 700 հազար դոլար են տվել
Ավելին
Ավելին