f

Անկախ

Ղարաբաղ և Ղրիմ՝ տարածքային ամբողջականություն և ինքնորոշման իրավունք. Միխայիլ Դեմուրին


Նոյեմբերի 22-ին հանդես գալով հայտարարությամբ ղարաբաղյան խնդրի մասին՝ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը շեշտը դրեց Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը հարգելու վրա: Ըստ էության, նրա առաջադրած այդ սկզբունքն է դարձել անկյունաքարը տվյալ հակամարտությունում:

Մինչդեռ, ինչպես հետևում է ՄԱԿ-ի հիմնարար փաստաթղթերից, մասնավորապես 1970 թ. Միջազգային իրավունքի սկզբունքների մասին հռչակագրից, պետությունների տարածքային ամբողջականության հարգման սկզբունքը գործում է միայն ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի հարգման սկզբունքի հետ շաղկապվածությամբ: Միջազգային իրավունքի երրորդ (իսկ նշանակությամբ առաջին) առանցքային սկզբունքը, որ անմիջական առնչություն ունի ղարաբաղյան և մյուս նման հակամարտությունների հետ, ուժ կամ ուժի սպառնալիք չկիրառելու սկզբունքն է: Թե ով ինչ սկզբունքներ է ոտնահարել Ղարաբաղում 2020 թ., կարծում եմ, միանգամայն հասկանալի է:

Ակամա ղարաբաղյան իրավիճակը համեմատում ես Ղրիմի իրավիճակի հետ: Ճիշտ այնպես, ինչպես Լեռնային Ղարաբաղը պաշտոնապես համարվում էր և համարվում է Ադրբեջանի մասը, մինչև 2014 թ. Ուկրաինայի «անքակտելի» մաս էր համարվում Ղրիմը: Այսուհանդերձ այսօր այն Ռուսաստանում է: Դա տեղի ունեցավ Ղրիմի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի պատշաճ հարգման շնորհիվ, որ դրսևորեց Ռուսաստանը:

Երկրորդը, որ տվյալ դեպքում կարևոր է, այն է, որ այդ անցումը տեղի ունեցավ առանց պատերազմի, առանց ուժի կիրառման: Հակառակը, Ռուսաստանը խաղաղ պայմաններ ապահովեց Ղրիմի բնակիչների կամարտահայտման համար, կանխեց արյունահեղությունը:

Ռուսաստանը նախ ճանաչեց Ղրիմի անկախությունը, այնուհետև արձագանքեց նրա Ռուսաստան վերադառնալու խնդրանքին: Բայց դա շատ բան չփոխեց մյուս պետությունների մոտեցումներում: Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությունն այսօր շարունակում է ընդունել նույնիսկ դաշնակից Բելառուսը: Նույն կերպ, եթե Հայաստանը մինչ այս ճանաչեր Լեռնային Ղարաբաղի անկախությունը, հազիվ թե ինչ-որ բան փոխեր արտաքին շահագրգիռ խաղացողների մոտեցումների տեսանկյունից: Այդ թվում և ՀԱՊԿ անդամ երկրների: Ինչպես և առանձնապես բան չի փոխում նրանց համար Ղրիմի հարցում Ռուսաստանի դիրքորոշումը: Այո, հիմա դա կրկին ռուսական հող է, բայց Ուկրաինայի կազմակերպած «հակահարձակողական օպերացիայի» դեպքում, ամենյան հավանականությամբ, Ռուսաստանը մենակ կմնա:

Մենք տեսնում ենք, որ Բաքվի օրինակն արդեն ոգևորել է ռազմական որոշման կողմնակիցներին և՛ Մոլդովայում Մերձդնեստրի նկատմամբ, և՛ Ուկրաինայում ԴԺՀ-ի և ԼԺՀ-ի նկատմամբ: Այդ վնասակար խթանը հաճույքով ընդունեցին Քիշնևի և Կիևի հովանավորները ՆԱՏՕ-ում: Բաքվի առաջացրած պատերազմական մոլեգնությունը հենց այնպես չի ներծծվի: Ղարաբաղյան իրավիճակն իր վնասակար հետևանքը կունենա միջազգային հանրության մոտեցումներում նաև Ղրիմի հարցի առնչությամբ: Միջազգային գործերում հարգում են հետևողականությունը: Ուժից հետո, իհարկե:

Աղբյուրը՝ ИА REGNUM


.

Աշխարհում արցախյան պատերազմ միջազգային իրավունք Ղրիմ

Այլ հոդվածներ հեղինակից

Շիրակի մարզպետ է նշանակվելու առողջապահության նախկին փոխնախարար Հովհաննես Հարությունյանը.
Նորանշանակ նախարարի մայրը հին լևոնական է
COIID-19- ի դեմ ռուսական նոր պատվաստանյութը 100% արդյունավետություն է ցույց  տվել
Ժիրինովսկին հայտարարել է, որ կարող էր Ուկրաինայի նախագահ դառնալ
ԱՄՆ-ն դիտարկում է Ռուսաստանի դեմ նոր պատժամիջոցների հարցը․ Պոմպեո
Բժիշկը պատմել է ավելի արագ քնելու եղանակի մասին
ԱՄՆ-ում մեկ օրում  կորոնավիրուսի ավելի քան 141 հազար դեպք է  հայտնաբերվել
ԱԺ փոխխոսնակ. Սյունիքում ԲՀԿ պատգամավորների հետ կապված միջադեպը «սեւերի» ու «սպիտակների» բաժանման դասական օրինակ էր
Արգենտինայում  6,6  մագնիտուդով  երկրաշարժ է գրանցվել
Լուծում ենք ներկայի խնդիրները՝ չմտածելով ապագայի մասին․ փորձագետը՝ կրթական ծառայությունները հարկելու որոշման մասին
Իրանը պատժամիջոցներ է կիրառել Թրամփի ու Պոմպեոյի  դեմ
Անուղեղները փակել են մի մարդու ճանապարհ, ում անմիջական ղեկավարությամբ 90֊ականների սկզբներին Սյունիքը մաքրվեց ազերիներից
Մեծ Բրիտանիայում  COVID-19-ից  մահացության ամենաբարձր ցուցանիշն  է  գրանցվել
Շուշին կարող է թյուրքալեզու պետությունների մշակութային մայրաքաղաք հռչակվել
4-րդ զորամիավորումում ամփոփվել է 2020 թ. ուսումնական տարին
Այս ԱԺ-ն ինչպե՞ս է մնալու պատմության մեջ՝ ԱԺ, որը համաձայնեց ՀՀ և ԱՀ տարածքային կորուստների՞ն, թե՞․․․Կ․ Սիմոնյան
Քիչ առաջ իմացա, որ ՀՀ ռեմբո-իշխանությունները ԱԺ-ում քննարկել են միջուկային ռումբի ստեղծման հեռանկարները. Վահե Դավթյան
Ամուլսարի տարածքում UNESCO-ի պաշտպանության տակ գրանցված որևէ պատմամշակութային հուշարձան չկա. Լիդիան Արմենիա
Ստեփանակերտում արձանագրվել է 15 ապրանքատեսակի միջին գների փոփոխություն` 8 գնաճ և 7 գնանկում
Օմեգա-Արարատը ՀՔԾ-ում պետք է հարցաքննվեր որպես կասկածյալ. արդարադատության գեներալ–մայոր
Այս դատավարությունը կտեւի ուղիղ այնքան այս տեսքով, ինչքան, որ կմնա այս իշխանությունը. Անդրանիկ Թևանյան
Արցախում պետական և տեղական կառավարման համակարգը նմանվում է սատկած, նեխած և փտած կենդանու լեշի, որն օր օրի քայքայվում է
Կտրուկ ավելացել են ՊՆ-ին վերաբերող ապատեղեկատվությունները. ՊՆ հայտարարությունը
Արման Թաթոյանը Հայաստանում Գերմանիայի դեսպանի հետ հանդիպմանը ներկայացրել է Ադրբեջանում պահվող հայկական կողմի գերիների վերադարձի հետ կապված հարցեր
Ամփոփվել են ԶՈՒ բարոյահոգեբանական ապահովման վարչության իրականացրած աշխատանքները
Ավելին
Ավելին